Nieco ponad połowa ankietowanych w pierwszej kolejności kieruje się jakością wybieranych produktów. W blisko trzech na czterech przypadkach kluczową rolę odgrywa promocja, natomiast dla ośmiu na dziesięciu respondentów to cena ostatecznie zdecyduje o zakupie artykułów spożywczych na Boże Narodzenie. Każda z tych odpowiedzi osiągnęła wyższy wynik niż rok wcześniej, przy czym największy wzrost rdr. odnotowano w przypadku dostępności. Najmniejsze znaczenie nadal mają opinie influencerów lub celebrytów.
Najnowsze badanie Grupy BLIX i platformy UCE RESEARCH pokazuje, jakie czynniki w tym roku zdecydują o zakupie artykułów spożywczych na Boże Narodzenie. 81 % respondentów wskazało na cenę. W ubiegłym roku ta odpowiedź również była wybierana najczęściej. Wówczas osiągnęła nieco niższy wynik – 78,5 %.
– Wzrost znaczenia tego czynnika do 81% jednoznacznie potwierdza, że polscy konsumenci wchodzą w sezon świąteczny z wyraźnym nastawieniem na kontrolę wydatków. Cena dominuje, ponieważ to ona najbardziej determinuje realną wartość świątecznego koszyka, który dla wielu gospodarstw domowych jest jednym z najdroższych w roku. Wzrost rdr. o 2,5 p.p. wskazuje nie tyle na pogorszenie sytuacji finansowej, ile na rosnącą dyscyplinę zakupową i większą świadomość cenową. Polacy nie chcą przepłacać i aktywnie zarządzają budżetem – komentuje dr Krzysztof Łuczak, współautor badania z Grupy BLIX.
W odpowiedzi na pytanie wielokrotnego wyboru mniej wskazań mają takie czynniki, jak promocja – 72 % (rok wcześniej – 70,1 %), a także jakość – 53,6 % (53,3 %). Według autorów badania, wyniki te potwierdzają, że Polacy oczekują realnych korzyści i konkretnej wartości. Promocje stanowią kluczowy element świątecznych strategii zakupowych nie jako dodatek, lecz jako fundamentalny czynnik, który umożliwia utrzymanie kosztów w ryzach.
– Jednocześnie nie ma mowy o tzw. promocjach za wszelką cenę. Konsumenci równie mocno akcentują jakość, co właściwie oznacza, że w okresie świątecznym nie są skłonni do kompromisów. Te wyniki nie są zaskoczeniem. One wręcz potwierdzają, że promocje odgrywają coraz większą rolę w decyzjach zakupowych. Retailerzy muszą przygotować wyjątkowo mocne oferty, jeśli chcą realnie konkurować o uwagę klientów – dodaje ekspert Grupy BLIX.
Na kolejnych miejscach w tym zestawieniu znajdują się takie czynniki, jak własne doświadczenie – 37,1 % (w ubiegłym roku – 34,9 %), a także dostępność – 28,9 % (24,7 %). Mniej wskazań mają marka – 10,3 % (poprzednio – 9,6 %), opinia rodziny lub znajomych – 5,6 % (7,1 %), jak również reklama – 5,1 % (3,7 %).
– Własne doświadczenie nadal pozostaje istotne, ale jest czynnikiem bardziej stabilnym i mniej dynamicznym niż zmieniające się ceny. Marka czy reklama mają stosunkowo niskie znaczenie, bo konsumenci w tym okresie kierują się przede wszystkim pragmatyzmem i konkretnymi korzyściami, a nie wizerunkiem. Opinie innych również są mniej ważne, bo świąteczne zakupy spożywcze opierają się głównie na znanych, sprawdzonych produktach – analizuje dr Krzysztof Łuczak.
Wspomniana dostępność zanotowała największy wzrost rdr. ze wszystkich czynników – o 4,2 p.p. (28,9 %, wcześniej – 24,7 %). Z kolei opinia rodziny lub znajomych jest jedną z dwóch odpowiedzi z niższym wynikiem rdr. W tym przypadku widzimy spadek o 1,5 p.p. (5,6 %, poprzednio – 7,1 %).
– Mniejsze znaczenie opinii rodziny i znajomych wskazuje na to, że klienci polegają coraz bardziej na własnych wyborach i doświadczeniach. Świąteczne zakupy traktują jako rutynowy proces, w którym rekomendacje bliskich nie są już tak istotne jak konkretne korzyści czy pewność znalezienia potrzebnych produktów – zaznacza ekspert z Grupy BLIX.
Natomiast najmniej wskazań ma opinia influencera lub celebryty – 0,5 % (poprzednio – 0,3 %). Z kolei 0,8 % respondentów nie potrafi się określić (rok wcześniej – 0,6 %), a 0,9 % badanych wybiera inną kwestię, tj. spoza przedstawionej listy odpowiedzi (w ubiegłym roku – 1,4 %).
– Niski wynik opinii influencerów pokazuje, że w tym obszarze ich wpływ jest minimalny. Mówimy tu o decyzjach zakupowych dotyczących żywności, którą konsumenci wybierają raczej na podstawie jakości, ceny i własnych przyzwyczajeń, a nie trendów. Nie oznacza to jednak, że działania marketingowe z udziałem influencerów są nieskuteczne. Po prostu w kategorii spożywczej i w okresie świątecznym ich rola jest ograniczona. Możliwe też, że ankietowani niechętnie przyznają się do wpływu influencerów, ale nawet jeśli taki efekt istnieje, to pozostaje marginalny w porównaniu z kluczowymi czynnikami zakupowymi – podsumowuje dr Krzysztof Łuczak.
***
Opis metody analitycznej/badawczej
Badanie zostało przeprowadzone przez Grupę BLIX i platformę analityczno-badawczą UCE RESEARCH, metodą CAWI, na próbie 1007 osób respondentów odpowiedzialnych za codzienne zakupy w swoich gospodarstwach domowych.
oprac.: K. Walkowiak
