Inflacja w maju 2026 r. wyniosła 3,1%, chociaż jeszcze niedawno eksperci szacowali, że może wynieść nawet 3,7%. Przyczyną okazały się wyraźnie taniejące z miesiąca na miesiąc warzywa, a także oleje i tłuszcze. Oto szczegółowa analiza.
Główny Urząd Statystyczny podał, że inflacja w maju wyniosła 3,1% (w kwietniu wynosiła 3,2%). Najbardziej zaskoczyło porównanie cen towarów i usług w ujęciu miesięcznym – okazało się, że w stosunku do kwietnia spadły one o 0,3%.
Niespotykany spadek cen żywności
Eksperci z centrum analiz banku PKO BP przygotowali szczegółową analizę pokazującą, co zadecydowało o niespodziewanym spadku inflacji. Okazało się, że w ujęciu miesięcznym ceny żywności i napojów bezalkoholowych spadły aż o 1%, co jest zjawiskiem niespotykanym w XXI wieku. Najbardziej zaskoczyły majowe ceny warzyw, które w ciągu miesiąca staniały aż o 7,8%. Ostatni raz były tak tanie w maju… 2014 r. Najbardziej staniała papryka (-24,8% m/m), ogórki (-23,8% m/m) i pomidory (-20,1% m/m).
„Tak głębokie spadki cen mogły wynikać z wejścia na rynek nowalijek, przez co uważamy, że w kolejnych miesiącach nie dojdzie do odwrócenia tego efektu (wzrostu cen)” – oceniają autorzy analizy.
W maju w stosunku do kwietnia spadły też ceny olejów i tłuszczy (-1,8% m/m) oraz mięsa (-0,7%). Z kolei owoce podrożały o 2%.
Spadają ceny paliw
W porównaniu do kwietnia nieznacznie (o 0,1%) spadły ceny paliw. W czerwcu tanieją jeszcze bardziej (według szacunków ekspertów z PKP BP o 7%), ale ogłoszona już podwyżka stawek akcyzy od 16 czerwca podwyższy ceny o ok. 4-5%.
„Mimo tego zakładamy, że w czerwcu ceny paliw nadal powinny spadać, za sprawą spadku światowych cen ropy wynikających z nadziei na normalizację sytuacji na Bliskim Wschodzie. Premier D. Tusk zapowiedział również powrót wyższych stawek VAT na paliwa w ciągu wakacji (nie uwzględniamy tego jeszcze w prognozie) – w takim przypadku paliwa zdrożeją o ok. 14%, co podbiłoby inflację CPI ogółem o ok. 0,7pp.” – oceniają autorzy analizy.
W maju na niezmienionym poziomie utrzymały się ceny gazu i energii elektrycznej. Po dwóch miesiącach silnych wzrostów nieznacznie spadły natomiast ceny paliw płynnych,. Czynnikiem stabilizującym pozostaje przedłużenie taryfy gazowej dla myOrlen (dawniej PGNiG OD) do końca roku.
Tańsza odzież i bilety lotnicze
Jeśli chodzi o pozostałe sektory, to pogłębiło się tempo spadku cen odzieży i obuwia (-3,4% r/r) oraz spowolniła inflacja w kategorii informacja i komunikacja (4,5% r/r). W maju spadły ceny usług transportu pasażerskiego (o 3,8% m/m), po dwóch miesiącach wzrostu, głównie za sprawą cen biletów lotniczych.
Co dalej z cenami paliw?
Głównym inflacyjnym czynnikiem ryzyka niezmiennie pozostaje rozwój sytuacji geopolitycznej, ale na ten moment wydaje się, że obawy nieco zmalały.
„Niepewność płynie również z terminu zapowiadanego zakończenia programu CPN (potencjał do podbicia inflacji o 0,7pp r/r), ale zakładamy, że rząd zdecyduje się na ten ruch tylko przy korzystnych tendencjach na rynku paliwowym” – wyjaśniają eksperci z Centrum Analiz PKO BP.
Ich zdaniem po przywróceniu wyższej stawki VAT na paliwa, inflacja może przejściowo wzrosnąć powyżej 3,5% r/r, ale ryzyko jej utrzymania powyżej tego poziomu oceniają jako niskie.
Oprac. Zenon Kubiak
Źródło: Centrum Analiz PKO BP
Fot. TungArt7/pixabay.com
