Zdaniem Ministerstwa Finansów tzw. opłata cukrowa jest zbyt niska i planowana jest jej podwyżka. Jako uzasadnienie podaje zniechęcenie polskich konsumentów do nadmiernego spożywania słodzonych napojów. Z drugiej stron zakłada… wyższe przychody, które mają trafić do NFZ. Czy Ministerstwo prowadziło konsultacje branżowe z organizacjami skupiającymi producentów napojów?
„Podatek cukrowy” wszedł w życie w 2020 r. Wtedy uzasadniono nową opłatę troską o zdrowie obywateli – nowa opłata, która podwyższyła ceny słodkich napojów, takich jak m.in. cola, miała zniechęcić Polaków do tak częstego ich kupowania, a tym samym przełożyć się na poprawę ich stanu zdrowia.
Jak podaje samo Ministerstwo Finansów, w pierwszym roku obowiązywania „podatku cukrowego” rzeczywiście odnotowano spadek liczby sprzedawanych napojów gazowanych o 19%, jednak w kolejnych latach wielkość sprzedaży powróciła do poziomu sprzed wprowadzenia opłaty.
„Niski udział opłaty »cukrowej« w cenie napoju zwiększa ich dostępność cenową. W napoju typu »cola« o pojemności 330 ml, którego aktualna cena wynosi ok. 4,85 zł, należna opłata od środków spożywczych to zaledwie 0,30 zł. Z kolei wysokość należnej opłaty od napoju energetycznego o pojemności 250ml, zawierającego 11 g cukru oraz kofeinę i taurynę, to zaledwie 0,23 zł, podczas gdy cena tego napoju to ok. 6,49 zł” – czytamy w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej wysokość opłaty.
Drastyczna podwyżka „podatku cukrowego” w coli i energetyków
Najbardziej podrożeć mają napoje zawierające kofeinę lub taurynę (czyli np. cola i napoje energetyczne), gdzie opłata ma wzrosnąć aż 10-krotnie. Oto, jakie stawki opłaty mają się zmienić w przeliczeniu na 1 litr napoju:
- a) stała za zawartość cukrów w ilości równej lub mniejszej niż 5 g w 100 ml napoju, lub za zawartość w jakiejkolwiek ilości co najmniej jednej substancji słodzącej, o których mowa w rozporządzeniu nr 1333/2008: z 0,50 zł do 0,70 zł,
- b) zmienna za każdy gram cukrów powyżej 5 g w 100 ml napoju: z 0,05 zł do 0,10 zł,
- c) za zawartość dodatku kofeiny lub tauryny: z 0,10 zł do 1,00 zł,
- d) maksymalna: z 1,20 zł do 1,80 zł.
Nowe produkty, które ma objąć „opłata cukrowa”
Ministerstwo chce też rozszerzyć „opłatę cukrową” na produkty, które do tej pory nie były nią objęte. Chodzi m.in. o koncentraty napojów w postaci innej niż syrop (np. stałej), suplementy diety, napoje zawierające co najmniej 20% soku oraz do 5 g cukru, które jednocześnie zawierają kofeinę, taurynę lub substancje słodzące (np. napoje energetyczne, piwo bezalkoholowe, napoje zawierające substancje słodzące, o których mowa w rozporządzeniu nr 1333/2008).
Chociaż ministerstwo zmianę uzasadnia troską o zdrowie obywateli i zamiarem zniechęcenia ich do kupowania słodkich napojów, jednocześnie w projekcie napisano, że „projektowane zmiany umożliwią również zwiększenie przychodu Narodowego Funduszu Zdrowia”.
Rząd ma zająć się projektem ustawy wprowadzającej podwyżkę „podatku cukrowego” w trzecim kwartale roku.
Oprac. Zenon Kubiak
Źródło: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
