Wszystko wskazuje na to, że postulaty organizacji branżowych oraz producentów dystrybuujących napoje w szklanych butelkach wielokrotnego użytku zostały uwzględnione. Do Sejmu RP trafił poselski projekt nowelizacji ustawy regulującej funkcjonowanie systemu kaucyjnego w Polsce.
Projekt zakłada istotne zmiany w zakresie realizacji obowiązku selektywnej zbiórki opakowań po napojach, w szczególności szklanych butelek wielokrotnego użytku, przy jednoczesnym zachowaniu dotychczasowych, wymaganych prawem poziomów zbierania.
W uzasadnieniu czytamy:
“Przedłożony projekt zmierza do zróżnicowania sposobów realizacji obowiązku selektywnego zbierania opakowań, o których mowa w poz. 3 załącznika nr 1a do ustawy,
z zachowaniem dotychczasowych poziomów wymaganych przepisami prawa. Projekt przewiduje, że wprowadzających produkty w opakowaniach na napoje oraz wprowadzający bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje pozostają zobowiązani do osiągniecia poziomu selektywnego zbierania opakowań co najmniej w wysokości określonej w poz. 3 załącznika nr 1a do ustawy, przy czym zakres tego obowiązku pozostaje bez zmian. Zmianie ulega natomiast sposób jego wykonania, poprzez wprowadzenie możliwości wyboru pomiędzy uczestnictwem w centralnym systemie kaucyjnym a prowadzeniem samodzielnego systemu zbierania opakowań.
Dalej projekt zmierza do doprecyzowania zasad wykonywania obowiązku selektywnego zbierania opakowań po napojach stanowiących butelki szklane wielokrotnego użytku. W aktualnym stanie prawnym istnieje możliwość zaliczania opakowań zebranych poza systemem kaucyjnym do realizacji obowiązku, o którym stanowi art. 21a ust. 2 ustawy, jednak brak jest przepisów określających szczegółowe warunki oraz sposób wykazywania spełnienia tego obowiązku w odniesieniu do systemów zbierania prowadzonych poza systemem kaucyjnym. Dlatego wprowadza się wyraźną regulację, z której wynika sposób liczenia poziomów selektywnego zbierania opakowań i odpadów opakowaniowych.
Jednocześnie proponuje się, aby uczestnictwo w centralnym systemie kaucyjnym w odniesieniu do opakowań z poz. 3 załącznika nr 1a do ustawy miało charakter dobrowolny, przy pozostawieniu możliwości prowadzenia własnych systemów zbiórki butelek szklanych wielokrotnego użytku przez przedsiębiorców. Oznacza to odejście od konstrukcji obowiązkowego uczestnictwa w centralnym systemie kaucyjnym na rzecz modelu, w którym wprowadzający mogą – w granicach ustawowo określonych poziomów zbierania – samodzielnie, bez udziału podmiotu reprezentującego, zrealizować obowiązek selektywnej zbiórki.
Projekt ponadto przewiduje, że do wprowadzających produkty w opakowaniach na napoje, o których mowa w poz. 3 załącznika nr 1a do ustawy, którzy nie przystąpili do sytemu kaucyjnego, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące wprowadzającego bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje, z wyłączeniem przepisów odnoszących się systemu kaucyjnego. Odesłanie to zapewnia spójność przepisów ustawowych, w szczególności w zakresie obowiązków sprawozdawczych, ewidencyjnych oraz odpowiedzialności za osiąganie wymaganych ustawowo poziomów selektywnej zbiórki. W przypadku wyboru przez przedsiębiorcę modelu samodzielnej selektywnej zbiórki nie zostanie on wyłączony z ogólnego reżimu obowiązków ciążących na wprowadzających bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje, a jedynie przepis ten eliminuje te elementy, które są funkcjonalnie związane wyłącznie z uczestnictwem w systemie kaucyjnym.
W przypadku wprowadzających, którzy nie przystępują do centralnego systemu kaucyjnego i wykonują obowiązek selektywnego zbierania w ramach systemu samodzielnie utworzonego i utrzymywanego, projekt wprowadza obowiązek zawiadomienia ministra właściwego do spraw klimatu o zamiarze samodzielnego osiągnięcia poziomów selektywnego zbierania opakowań, o których mowa w poz. 3 załącznika nr 1a do ustawy. Wprowadzający butelki szklane wielokrotnego użytku do obrotu, który chce korzystać z własnego systemu zbiórki będzie miał 3 miesiące na dokonanie takiego zawiadomienia liczone od dnia pierwszego wprowadzenia do obrotu produktów w opakowaniach na napoje objętych systemem pobierania i zwracania kaucji utworzonym przez tego wprowadzającego. Rozwiązanie to dotyczy w szczególności nowych systemów zbierania i służy zapewnieniu przejrzystości oraz sprawowania nadzoru nad realizacją obowiązków wynikających z rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Obowiązek ten ma na celu dostarczenie organowi centralnemu odpowiedzialnemu za nadzór nad systemami kaucyjnymi w Polsce kompletnej informacji
o wszystkich funkcjonujących systemach zwrotu opakowań wielokrotnego użytku, co jest niezbędne dla monitorowania rynku i realizacji celów środowiskowych.
Dodatkowo, w treści art. 44 w nowoprojektowanym ust. 2a jednoznacznie potwierdzono, że w ramach systemów utworzonych i prowadzonych przez wprowadzających butelkę szklaną wielokrotnego użytku zwrot pobranej kwoty pieniężnej nie wymaga okazania dowodu zakupu. Ma to na celu zapewnienie spójności regulacyjnej i potwierdzenie dotychczasowej, powszechnej praktyki rynkowej, która jest dobrze znana i akceptowana przez konsumentów.
Projekt ustawy nowelizuje także art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1852 z późn. zm.) poprzez przedłużenie terminu granicznego dla funkcjonowania dotychczasowych systemów zwrotu butelek szklanych wielokrotnego użytku. Zamiast nakazu ich likwidacji, proponowany przepis wprost stanowi, że przedsiębiorcy, którzy utworzyli i prowadzili takie systemy przed wejściem w życie nowelizacji ustawy (tj. przed 13 października 2023 r.), mogą je nadal prowadzić na dotychczasowych zasadach, jednak nie dłużej niż do 31 grudnia 2028 r. Projekt ustawy dalej wprowadza również obowiązek dla przedsiębiorców chcących kontynuować prowadzenie systemów na zasadach dotychczasowych, aby zgłosili ten zamiar ministrowi właściwemu do spraw klimatu w terminie do dnia 31 marca 2026 r.”.
źródło: Sejm – GOV
oprac.: K. Walkowiak
fot.: Pexels
