Największy spadek nastrojów odnotowano natomiast w województwach: opolskim (–11,8 pkt), warmińsko-mazurskim (–9,4 pkt) i lubelskim (–7,0 pkt).

W ujęciu rocznym, pozytywny trend utrzymuje się w 6 województwach, z wyraźną poprawą w kujawsko-pomorskim i zachodniopomorskim. Mimo to, w skali całego kraju dominują negatywne oceny – najniższe wskaźniki R-BCI za lipiec zanotowano w woj. podlaskim (–16,8), opolskim (–15,4) i lubelskim (–12,4). Dodatnie wskaźniki pojawiły się jedynie w województwach wielkopolskim (5,5) i zachodniopomorskim (1,0).

Sytuacja finansowa firm i bariery rozwoju

We wszystkich województwach przedsiębiorcy zgłaszali pogarszającą się sytuację finansową, spadek sprzedaży i nadmiar zapasów. Prognozy na kolejne trzy miesiące są pesymistyczne – zarówno w odniesieniu do popytu, jak i poziomu sprzedaży.

Koszty zatrudnienia – bariera numer jeden

Ponad 51% firm wskazało koszty zatrudnienia jako główną przeszkodę w prowadzeniu działalności. W siedmiu województwach ten odsetek przekroczył 65%, a rekordowo wysokie wartości odnotowano w: wielkopolskim – 70,1%, świętokrzyskim – 69,6%, warmińsko-mazurskim – 68,4%.

Pomimo tego, w 11 województwach znaczenie tej bariery spadło, szczególnie w: lubelskim (–7,4 p.p.), łódzkim (–7,1 p.p.), małopolskim (–6,4 p.p.).

Wysokie podatki i składki – coraz bardziej odczuwalne

Wzrost znaczenia barier fiskalnych zaobserwowano w 9 województwach. Najczęściej wskazywano je w: lubuskim (54,1% firm), warmińsko-mazurskim (52,1%), pomorskim (50,2%).

Główne wyzwania: energia, wynagrodzenia, najem

Przedsiębiorcy spodziewają się wzrostu kosztów prowadzenia działalności – kluczowe czynniki to:

Ceny energii i paliw – wskazywane przez: 90,8% firm z warmińsko-mazurskiego, 89,7% z podkarpackiego, 87,5% ze świętokrzyskiego.

Mimo wysokiego poziomu, bariera ta Zmniejszyła swoje znaczenie w wielu regionach, m.in. w opolskim (–17,8 p.p.) i wielkopolskim (–13,6 p.p.).

Koszty zatrudnienia – nadal istotne w: lubuskim (87,0% firm), opolskim (85,4%), świętokrzyskim (81,8%).

Ceny najmu i czynszów – szczególnie dotkliwe dla handlu detalicznego, m.in. w: pomorskim (68,0%),  zachodniopomorskim (64,1%), mazowieckim (61,4%).

W większości województw bariera ta traci na znaczeniu, ale wyjątkami są warmińsko-mazurskie i lubuskie, gdzie przedsiębiorcy równie często wskazywali na rosnące ceny komponentów i usług.

Niepewność i niestabilność przepisów – bariera systemowa

Niepewność dotycząca ogólnej sytuacji gospodarczej wciąż pozostaje dużym wyzwaniem – najczęściej sygnalizowana była w: pomorskim (49,7% firm), mazowieckim (47,6%), kujawsko-pomorskim (47,5%).

Na szczęście, w aż 12 województwach znaczenie tej bariery zmniejszyło się, w tym szczególnie w: lubuskim (–10,3 p.p.), dolnośląskim (–6,0 p.p.), wielkopolskim (–5,9 p.p.).

Podsumowanie

Raport GUS pokazuje wyraźnie, że handel detaliczny w Polsce wciąż mierzy się z licznymi wyzwaniami, choć lokalnie pojawiają się sygnały stabilizacji. Wysokie koszty zatrudnienia i energii, niepewność przepisów oraz rosnące obciążenia fiskalne pozostają głównymi barierami dla firm. Z kolei nastroje przedsiębiorców, choć nieco poprawiły się w wybranych regionach, wciąż są dalekie od optymizmu.

^{Źródło: GUS raport „Koniunktura gospodarcza – raport wojewódzki” 07/2025
Oprac. H.Handkowska
fot.: Bistock/Rido81}

Artykuł GUS: Koniunktura gospodarcza. Raport wojewódzki (lipiec 2025) pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

Ograniczenia wprowadzone w związku z sytuacją epidemiologiczną odcisnęły piętno na względnie stabilnym przemyśle spożywczym i wpłynęły zauważalnie na pogorszenie nastrojów w branży przetwórczej. Jeszcze przed ogłoszeniem stanu epidemii przedsiębiorcy z tego sektora liczyli na wysoki popyt wewnętrzny, deklarując w badaniu Indeks IBŻ gotowość do zmierzenia się z kryzysem. W szczycie pandemii co 3. z nich prognozował pogorszenie sytuacji w firmie na przestrzeni najbliższych 12 miesięcy, ale 61 proc. badanych nadal określało ją jako dobrą. Po zniesieniu obostrzeń grupa ta zmalała do 53 proc.

Polska branża spożywcza bazuje głównie na krajowym surowcu, dostarczanym przez polskich producentów rolnych, dlatego wydaje się, że jest jedną z niewielu, która w niewielkim stopniu odczuła skutki pandemii oraz zamrożenia gospodarki w drugim kwartale br. – mówi dr Agnieszka Tłuczak z Food Research Institute. Mając na uwadze bezpieczeństwo żywnościowe kraju jest to sytuacja bardzo pozytywna, ponieważ konsumpcja wewnętrzna przewyższa produkcję surowców rolnych. Jednak zamknięcie granic i ograniczenie możliwości eksportowych polskich produktów rolno-spożywczych w II kwartale 2020 roku znalazło swoje odzwierciedlenie w bieżącej ocenie sytuacji przez przetwórców. Ponad połowa z nich oceniła sytuację finansową jako złą – dodaje.

Lepsza koniunktura bez przełożenia na nastroje

Przetwórcy ankietowani w badaniu Indeks IBŻ w lipcu 2020 r. nie odnotowali w ciągu 3 ostatnich miesięcy znaczących wahań wielkości ani opłacalności produkcji. Jeśli chodzi o produkcję, 43 proc. badanych zanotowało jej wzrost, a co trzeci z nich zadeklarował wzrost przychodu z działalności w porównaniu do poprzednich lat. Jednocześnie wskaźnik IBŻ, odzwierciedlający koniunkturę w branży rolno-spożywczej, spadł w ostatniej fali badania o kolejne 8,3 pkt. proc. w stosunku do pomiaru z końca kwietnia. Jak oceniają analitycy, stopniowa odbudowa popytu w branży spożywczej nie ma przełożenia na polepszenie nastrojów.

Sytuacja branży spożywczej stopniowo poprawia się, po kwietniowo-majowym dołku – mówi Grzegorz Rykaczewski, analityk sektora rolno-spożywczego w Santander Bank Polska S.A. Sektor mierzy się jednak z wieloma wyzwaniami, co znajduje swoje odbicie w indeksie IBŻ. Z jednej strony widzimy stopniową odbudowę popytu. Jak wynika z danych GUS, w czerwcu i lipcu miesięczna dynamika sprzedaży detalicznej żywności  była dodatnia, a wartość sprzedaży detalicznej żywności  wyższa również w relacji rocznej. O ile w czerwcu wzrost r/r wyniósł 0,2%, to już w lipcu był wyraźniejszy, a dynamika osiągnęła 3%.

Również miękkie wskaźniki wskazują na stopniową poprawę. W sierpniowym badaniu koniunktury, realizowanym przez GUS, przedsiębiorcy z branży spożywczej lepiej niż w poprzednich miesiącach ocenili bieżący portfel zamówień krajowych i zagranicznych. Nadal jednak saldo odpowiedzi było ujemne (-3,7 pkt.). Podobną tendencję odnotowano również w przypadku bieżącej produkcji oraz sytuacji finansowej – dodaje analityk.

Artykuł Dalszy spadek nastrojów w polskiej branży przetwórczej pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

Jak wskazuje badanie Indeks IBŻ, zrealizowane przez Food Research Institute, pomimo spadków nastrojów ok. 60 proc. ankietowanych nadal ocenia swoją sytuację finansową jako dobrą.

Dwa miesiące pandemii koronawirusa oraz związanych z nią obostrzeń wpłynęły na kondycję sektora rolno-spożywczego. Jeszcze pod koniec marca 2020 r. producenci i przetwórcy żywności deklarowali przygotowanie branży na nadchodzące zmiany, przewidując, że wysoki popyt wewnętrzny ochroni ich firmy przed stagnacją. Badania branży przeprowadzone miesiąc później zweryfikowały jednak wcześniejsze szacunki.

Druga fala badań przypadła na początek obostrzeń epidemiologicznych związanych z COVID-19. Był to czas wielkich niewiadomych, co do przyszłej działalności wielu branż. Znalazło to odzwierciedlenie w wynikach badania oraz w wartości wskaźnika IBŻ. Według badanych koniunktura w przetwórstwie rolno-spożywczym pogorszyła się. Wartość wskaźnika IBŻ obniżyła się o 8,4 punktu, z poziomu 67,4 pkt do 59,1 pkt. Z pewnością wpływ na to miały niższe w ocenie respondentów przychody z działalności przetwórczej przedsiębiorstwa niż w roku ubiegłym. Respondenci nie widzą powodów do optymizmu – nie tylko pogorszyła się ich sytuacja finansowa, ale i nie spodziewają się poprawy w najbliższej przyszłości.

Według badania Indeks IBŻ, w szczytowym momencie pandemii większość firm przetwórczych (60 proc.) swoją sytuację finansową określała wciąż jako dobrą. Równolegle jednak zaobserwowano wyraźny wzrost obaw o przyszłość w sektorze rolno-spożywczym oraz wydłużenie perspektywy dostrzegania trudności. Na początku roku 2020 niepokój o przyszłość firmy wyrażał średnio co 5. przetwórca, natomiast pod koniec kwietnia już 30 proc. przedsiębiorstw prognozowało regres na przestrzeni najbliższych 12 miesięcy. Choć wpływ pandemii na przemysł spożywczy okazał się mniejszy niż w innych branżach, to wciąż pozostał odczuwalny.

Przemysł spożywczy bazuje głównie na krajowym surowcu, dostarczanym przez polskich rolników, więc pandemia koronawirusa nie przerwała łańcuchów dostaw surowca. Jednak pod wpływem silnego ograniczenia działalności placówek gastronomicznych w Unii Europejskiej, mocno obniżył się popyt na rynkach zagranicznych. Około 25 proc. przychodów polskich firm spożywczych pochodzi z eksportu, więc wszelkie zakłócenia w tym obszarze miały istotny wpływ na krajowe przedsiębiorstwa. Odczuły to m.in. zakłady zajmujące się produkcją mięsa wołowego, drobiowego oraz wieprzowego, ale też np. przemysł mleczarski.

Wpływ pandemii jest różny w zależności od podsektora branży spożywczej. To, co jest wspólne, to przede wszystkim nowe obowiązki, związane z zapewnieniem bezpieczeństwa pracowników, czyli w rezultacie wzrost kosztów. Dodatkowo wyższe niż standardowo wahania popytu oraz cen zwiększają niepewność na rynku. Odpowiedź części branży przetwórczej na spowolnienie gospodarcze stanowi planowane zwiększenie produkcji. Produkcję zamierza zwiększyć 56,4 proc. firm ankietowanych przez Food Research Institute, a kolejne 15,4 proc. rozważa zmianę jej typu. W ślad za produkcją pójdzie również zwiększenie nakładów środków własnych.

Obawy przed drugą falą epidemii i jej negatywnym wpływem na rynki eksportowe powodują, że przedsiębiorcy z dużą ostrożnością podchodzą do ewentualnych inwestycji i możliwości zwiększenia sprzedaży na rynkach zagranicznych. Również szybko rosnące koszty produkcji związane między innymi z koniecznością utrzymania drogich antycovidowych procedur nie sprzyjają stabilności funkcjonowania. Szczególnie, że żadna procedura nie jest w stanie w 100% ochronić pracowników przed zarażeniem, a zakładu przed ewentualnym przestojem i wynikającymi z niego stratami. Warto zauważyć, że duża część zakładów wykorzystała swoje rezerwy na przetrwanie pierwszej fali pandemii. Większość utrzymała miejsca pracy mimo spadków sprzedaży sięgających nawet 25 proc.

Artykuł Widoczny spadek nastrojów w branży przetwórczej pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

Zgodnie z deklaracjami przedsiębiorstw w II kw. br. zwiększyły się problemy z nieobsadzonymi stanowiskami pracy. Natomiast plany na III kw. sugerują nieco niższe niż w II kw. potrzeby związane z pozyskaniem pracowników i wolniejszy wzrost płac. Presja na wzrost wynagrodzeń choć pozostanie duża, nie powinna zatem w najbliższym czasie nasilać się.

Zgodnie z deklaracjami przedsiębiorstw ich ogólna sytuacja w II kw. pozostała dobra, przy jednak widocznym pogorszeniu prognoz na III kw. i w horyzoncie rocznym. Spadek optymizmu oczekiwań związany był w największym stopniu z przewidywanym dalszym wzrostem kosztów.

Zainteresowanie przedsiębiorstw finansowaniem kredytem bankowym pozostało umiarkowane, a w II kw. br. odnotowano zarówno spadek odsetka firm wnioskujących o kredyt, jak i odsetka przedsiębiorstw planujących aplikowanie o tę formę finansowania w III kw. br.

W I kw. br. odnotowano wyraźne spowolnienie tempa wzrostu cen produkcji w gospodarce polskiej. Przyczyniło się do tego wyhamowanie wzrostu cen zaopatrzenia zużywanego w produkcji. Dość powolny obecnie wzrost cen produkcji globalnej może jednak przyspieszyć w III kw. w wyniku wzrostu dynamiki cen producenta w przemyśle.

Foto: Pixabay

Artykuł Dobre prognozy dla przedsiębiorców w II kwartale 2018 r. pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.