Szklarska Poręba to niewielka miejscowość położona w malowniczym paśmie górskim w dolinie rzeki Kamiennej. Jest idealnym miejscem turystycznym, cieszącym się popularnością zarówno latem, jak i zimą. Miejscowe firmy handlowe swoje zarobki opierają głównie na sezonach urlopowych, dlatego duża ilość przyjezdnych turystów stanowi szansę na rozkwit lokalnej sprzedaży. Nasza redakcja postanowiła przyjrzeć się z bliska, jak wygląda sytuacja tutejszego handlu w realiach postpandemicznych oraz jak wprowadzone obostrzenia w zeszłym sezonie wpłynęły na prosperowanie sklepów. Wybraliśmy się, aby uzyskać informacje podsumowujące wakacyjny czas. Właściciele i sprzedawcy szeroko opowiedzieli nam o tym, z czym mierzą się każdego dnia, a co sprawia, że biznes staje się dla nich istotną częścią życia. Lokalne sklepy, które odwiedziliśmy wyróżniają się swoistym klimatem polskiego, tradycyjnego handlu. Większość z nich to małe, osiedlowe przedsiębiorstwa, prowadzone z pasją i tradycją od kilkunastu lat.

Ciekawe zdanie o handlu w Szklarskiej Porębie przedstawiła nam Hanna Maron-Chrebela, właścicielka sklepu spożywczego „Na Górce”, którą odwiedziliśmy przy ul. Górnej. – Handel w naszej miejscowości dzieli się na sezony, jego nasilenie następuje w okresie wakacyjnym, kiedy odwiedza nas dużo turystów. Poza sezonem ruch jest znacznie mniejszy. Sklep utrzymujemy głównie dzięki przyjezdnym, ponieważ osoby zamieszkujące tutaj na stałe większość zakupów robią w supermarketach. Mam klientów, którzy lubią tutaj przychodzić, jednak większość opiera się na drobnych zakupach. Na większe zaopatrzenie np. przedświąteczne konsumenci kierują się do dużych placówek – opowiedziała właścicielka sklepu. Pani Hanna już na początku rozmowy wspomniała, że handel w Szklarskiej Porębie mierzy się z wieloma przeciwnościami i trudnościami, jednak pocieszającym faktem staje się zapewnianie nowych miejsc noclegowych. Budowa prywatnych apartamentowców może sprawić, że liczba odwiedzających z roku na rok będzie rosła, a tradycyjny handel będzie mógł dalej, z powodzeniem się rozwijać.

Pomimo tego, że znaczna część zarobków pochodzi z sezonów wakacyjnych właściciele lokalnych sklepów zwrócili uwagę na to, jak ważną rolę w funkcjonowaniu sklepu odgrywają lokalni mieszkańcy. – To fakt, że, utrzymujemy się głównie dzięki turystom, ale przede wszystkim stawiamy na tutejszych konsumentów, dzięki którym mamy pracę przez cały rok – powiedziała Krystyna Czado, właścicielka sklepu Mini Delikatesy „Abi”. – Tutejsza klientela jest dla nas bardzo ważna, bo jak nie ma przyjezdnych to my musimy dalej prosperować – dodała. Sklepy lokalne wyróżniają się tworzeniem więzi ze swoimi konsumentami, dzięki temu mogą poznać ich oczekiwania, a co za tym idzie sprawnie dopasować asortyment pod stałych klientów. Otwartość na kupujących oraz wsparcie lokalnych biznesów to bardzo ważne aspekty prowadzenia swoich działalności. Większość sklepów, które odwiedziliśmy chwaliło się towarem zaopatrywanym u regionalnych producentów. Oprócz serowo-wędliniarskich lad, spotkaliśmy również specjalnie wydzielone półki na lokalne wypieki. – Zaopatruję się w lokalne pieczywo, które klienci bardzo chwalą, stworzyłam nawet specjalny zeszyt do zapisywania zamówień i rezerwacji ciast – podkreśliła właścicielka sklepu „Na Górce”. Sklepy, które odwiedziliśmy mimo mniejszych metraży zagospodarowane są w całości, w ciekawe, wcześniej nieznane nam rozwiązania. „Na górce” naszą dużą uwagę zwróciła duża przestrzeń poświęcona jedynie świeżym owocom i warzywom. – Przede wszystkim stawiamy na świeże produkty, na naszych półkach można znaleźć sporo rodzajów warzyw i owoców – wskazała rozmówczyni. Bez wątpienia wyróżniającym się elementem jest półka z pamiątkami i ręcznie wykonywanymi upominkami w delikatesach przy ulicy Partyzantów.

Letnie wakacje oraz ferie zimowe to czas, kiedy biznesy w Szklarskiej Porębie mogą odetchnąć z ulgą i nabrać rozpędu na funkcjonowanie przez resztę roku. – Niestety ostatni sezon zimowy był w stu procentach ograniczony przez restrykcje covidowe – na tę przykrą sytuację zwraca uwagę Pani Halina Urbanowicz, właścicielka sklepu przy ulicy Demokratów. – Przez pół roku, gdy wyciągi i hotele były zamknięte właściciele sklepów okazali zaledwie połowę obrotów. Handel trzyma się od lat na przyjezdnych wczasowiczach. Ich brak oznacza dla nas brak zarobków, przez co często nie da się utrzymać sklepu. Szansą na powrót do normalności jest nadchodząca zimna oraz nowe mieszkania przeznaczone do wynajmu turystom – dodała nasza rozmówczyni.

Artykuł Warto doceniać lokalnych klientów. Handel w Szklarskiej Porębie pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

Oceny bieżącej sprzedaży są niekorzystne, wobec pozytywnych sygnalizowanych w poprzednich miesiącach. Przewidywania w tym zakresie są mniej pesymistyczne od formułowanych w styczniu. Niekorzystnie, najgorzej od marca 2016 r., postrzegana jest bieżąca sytuacja finansowa, przy nadal negatywnych prognozach w tym zakresie. Stan zapasów towarów jest uznawany za nadmierny. Dyrektorzy firm zapowiadają, że zamówienia towarów u dostawców mogą być ograniczane w mniejszym stopniu niż przewidywano w styczniu; oczekują również niewielkich redukcji zatrudnienia. Przedsiębiorcy prognozują, że ceny towarów będą rosnąć w tempie zbliżonym do zapowiadanego miesiąc wcześniej.

W lutym 7,7% przedsiębiorstw handlu detalicznego deklaruje, że nie napotyka na problemy w prowadzeniu bieżącej działalności (7,8% przed rokiem). Największe trudności sygnalizowane przez przedsiębiorstwa zgłaszające bariery związane są z kosztami zatrudnienia (61% w lutym br., przy 57,2% w analogicznym miesiącu ub.r.). W ujęciu rocznym najbardziej wzrosło znaczenie barier niejasnych, niespójnych i niestabilnych przepisów prawnych (z 36,6% do 43%) oraz niepewności ogólnej sytuacji gospodarczej (z 27,1% do 31,9%).

Foto: shutterstock.com

Artykuł Handel detaliczny – koniunktura w lutym pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

Diagnozy i prognozy sprzedaży są lepsze od zgłaszanych we wrześniu. Utrzymują się niekorzystne oceny sytuacji finansowej; przewidywania w tym zakresie wskazują, że w najbliższych trzech miesiącach może ona nie zmienić się. Stan zapasów towarów jest nadal uznawany za nadmierny. Dyrektorzy firm zapowiadają, że poziom zamówień towarów u dostawców – w związku z lepszymi prognozami sprzedaży – może nieznacznie zwiększyć się; oczekują również niewielkiego spadku zatrudnienia. Przedsiębiorcy prognozują, że ceny towarów będą rosnąć w tempie zbliżonym do zapowiadanego we wrześniu.

W październiku br. 7,6% przedsiębiorstw handlu detalicznego deklaruje, że nie napotyka na problemy w prowadzeniu bieżącej działalności (7,5% przed rokiem). Największe trudności sygnalizowane przez przedsiębiorstwa zgłaszające bariery związane są z kosztami zatrudnienia (59,5% w październiku br., 55,6% w analogicznym miesiącu ub.r.) oraz zbyt dużą konkurencją na rynku (53,1% w październiku br., 55,6% przed rokiem). Barierą, której znaczenie najbardziej wzrosło w skali roku jest niepewność ogólnej sytuacji gospodarczej (z 25,7% do 30,9%).

Foto: Pixabay

Artykuł Koniunktura handlu detalicznym w październiku pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

Jest to rynek skonsolidowany, choć skonsolidowany inaczej niż inne rynki Północnej i Zachodniej Europy. Jest on też zrównoważony na poziomie dobrze podzielonej roboty, czyli sfunkcjonalizowania się poszczególnych formatów. To zróżnicowanie i podział funkcjonalny daje potencjał rozwojowy, często wbrew tendencjom otoczenia międzynarodowego i meandrom regulacyjnym polityki wewnętrznej.

Jest to rzeczywistość rozległa, różnorodna i piekielnie konkurencyjna. Gigantyczny generator zmian, które bynajmniej nie skończyły się. Postępować będzie konsolidacja rynku, która jednak nie zniweluje różnorodności formatowej sklepów. Nastąpią koncentracje, liczba graczy zmniejszy się, ale raczej nie należy przyjąć, że w dającej się opisać przyszłości na rynku zostanie tylko kilku operatorów. Na straży tego stoi zróżnicowanie formatów, które hamuje tempo ewentualnych przejęć, jako że niezmiernie trudno jest skutecznie zarządzać multiformatami. Ponadto nawet lokalne sieci i porozumienia partnerskie mają specyficznie lokalną pozycję rynkową, przypisaną do rodzajów dostaw i lokalizacji.

Także zróżnicowanie form własności i podstawy prawnej dla współpracy sieciowej oraz rotacje wśród firm integrowanych przez hurt tworzą swego rodzaju gwarancje dla zróżnicowania i „zmoderowanego” tempa koncentracji rynku (a trafniej – rynków). Nie zapominajmy też, że dokona się swego rodzaju konsolidacja bazowa, która ostatecznie „zagoni” sklepy niezależne do różnorodnych integracji. Z jednej więc strony niemal domknie się „usieciowienie” sklepów niezależnych – „dołek” cyklu koniunkturalnego uwyraźni ten proces. Z drugiej nie będzie raczej kilkubrandowego uporządkowania rynku jak na Zachodzie, choć ta sama dekoniunktura przyspieszy procesy koncentracyjne i konsolidację systemów detalicznych. W Polsce jest i będzie inaczej niż u sąsiadów.

To, co może już wkrótce wnieść istotne novum do rynku, to wysyp koncentracji pionowych, wychodzących poza sektor – handel w bojach konkurencyjnych o utrzymanie jakości i niskiej ceny przy „siadaniu” koniunktury i kreatywności regulacyjnej okresów wyborczych sięgnie po firmy produkcyjne. Moim zdaniem, sięgną po produkcję nie tylko giganci rynku (np. dyskonty i szukające formuły operacyjnej hipermarkety, prące ku wsparciu technologicznemu procesów zakupu i sprzedaży). Uczynią to również liczne systemy lokalne, kupujące średnich i mniejszych producentów wędlin, nabiału, słodyczy, pieczywa, przetworów warzywnych. Podobny proces uruchomią też producenci szukający gwarancji dystrybucji w fuzjach z sieciami lokalnymi. Dekoniunktura odsłoni nowe pomysły na fuzje i przejęcia konsolidujące firmy w „pionie”. Szczególną pozycję w procesie tym mogą zająć sieci hurtowe, od dawna uczestniczące w procesach konsolidujących handel detaliczny i walczące o jakość za dobrą cenę.

Ogólniejszy opis procesu ewolucji sektora „zaklęty” jest w odpowiedzi na kluczowe pytania. Czy polski rynek jest rynkiem już w pełni ukształtowanym i nie grożą nam duże zmiany? Jak długo utrzyma się dotychczasowy jego charakter? Czy czekają nas jeszcze spektakularne przejęcia? Czy będą w nich uczestniczyć najwięksi gracze? Czy polskim rynkiem mogą się zainteresować duzi zagraniczni operatorzy detaliczni? Od lat mówi się np. o potencjalnym wejściu do Polski Walmartu.

Na pierwsze i drugie pytanie w zasadzie tekst już odpowiada. Powiem krótko – rynek jest dojrzały, ale dojrzałość nie oznacza petryfikacji – różnorodność rynków składowych i wielopostaciowość wielu formatów na to nie pozwoli. Będziemy się rozwijać i tyle, a dekoniunktura obudzi nowe pomysły, głównie w obszarze powierzchni mniejszych –„od dyskontu w dół”. Tego chce konsument szukający bliskości i wygody, czemu sprzyja i sprzyjać będzie spłaszczenie cen w rosnącej konkurencji. Pytanie trzecie, o spektakularne przejęcia, jest tyleż oczywiste, co trudne w kategoriach rzetelności merytorycznej. Podejmę jednak ryzyko odpowiedzi – otóż dziś rynek kwitnie i jeśli ktoś nie popełnił rażącego błędu, np. w zakresie dyscypliny sieciowej w firmie franczyzowej, nie ma czego się obawiać.

Dlatego też kryterium rozstrzygającym okaże się odporność na dekoniunkturę. Nie dotyczy to liderów rynku, gdyż czy dziś, czy później, to oni wskazywani są jako partnerzy ewentualnych fuzji, czy też beneficjenci przejęć. Nie widzę jednak, po „litewskim gambicie”, kandydatów do całościowego „sprzedania się” – w tym segmencie rynku i formacie handlowym, raczej nic takiego nie powinno się wydarzyć. To nie znaczy, że supermarket i market typu proximity nie będą kupować części firm, którym dekoniunktura „obnaży słabości”. Podobnie sieci dyskontowe, zbliżające się do granicy nasycenia mogą próbować dokupić lub dołączyć w formie integrującej umowy fragmenty sieci, którym gorzej się powiedzie. Tym bardziej, że dekoniunktura – która tuż-tuż – oznacza spadek cen w przejęciach. Zatem całościowych ruchów nie widzę, przejmowanie części systemów i nawet pojedynczych obiektów, jak najbardziej.

Sprzyja i sprzyjać temu zapewne będzie zachęcająca do „powściągliwości koncentracyjnej” polityka UOKiK. Podobnie po zeszłorocznych przejęciach widzę sytuację w segmencie integracji franczyzowej – jakieś zwiększone rotacje, małe sieci lokalne – tak; spektakularne przejęcia – raczej nie. Z drugiej jednak strony najwięksi operatorzy tego rynku uciekają do przodu, budując skalę i różnorodność, by poprawić bilans i zdolności uzyskania finansowań, więc mogą wykreować popyt na takie transakcje.

No i pytanie każdych wakacji – co tam z Walmartem? Z lektury wynika, że nie bardzo interesuje go nasza część świata, szuka szczęścia w e-biznesie, aktywizuje się w Azji i Ameryce, także w Wielkiej Brytanii. Gdyby więc chciał zaistnieć u nas, to dla swej skali nie znalazłby dziś okazji – potencjalny cel radzi sobie świetnie, by nie rzec najlepiej, „zabawa” więc we franczyzy, czy multiformaty to nie jest profil biznesowy tej firmy. Tym bardziej, że polityka sektorowa w Polsce raczej nie sprzyja takim mega- wejściom. Więc Walmart w Polsce – raczej nie teraz.

Zamiast podsumowania warto podkreślić, że ewolucja polskiego detalu ma dwa filary: sieci franczyzowe (a z nimi ich integratorzy, hurtowi głównie) oraz superwydajne sieci dyskontowe. Oba filary (choć nie tylko one) sięgną po sprzedaż wielokanałową i po firmy produkcyjne, by konkurując móc kontrolować cały łańcuch pod względem ceny i jakości. Utrzymają się i wzrosną wielotysięczne konglomeraty handlowe, o własnym zapleczu logistycznym do obsługi swego zróżnicowanego detalu, zdolnego w konkurencji penetrować wszystkie niemal rodzaje rynków lokalnych. Rynek pozostanie zróżnicowany i wieloproduktowy i to będzie jego siła w rynku krajowym oraz podstawa do korzystnego konkurowania w eksporcie i imporcie żywności.

Autor: Maria Andrzej Faliński, niezależny ekspert

Foto: Pixabay

Artykuł Polski handel to sektor o „tysiącu twarzach” pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

Źródło: CMR

Fot. Pixabay

Artykuł Sprzedaż w sklepach małoformatowych do 300 mkw. w sierpniu br. pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

Fot. Pixabay

Artykuł Południowoafrykański Shoprite przymierza się do wejścia do Polski pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.