Bezprawne żądanie

W przestrzeni publicznej wciąż pojawiają się pytania o to, czy pracodawca może żądać od pracownika lub kandydata do pracy informacji nt. wykonania szczepienia lub ujemnego wyniku testu antygenowego w przypadku COVID-19. Jak stwierdza radca prawny dr Karolina Mazur, taka informacja może być przekazana przez konkretną osobę jedynie z jej inicjatywy, w wyniku dobrowolnej zgody na podstawie art. 22(1b) kodeksu pracy. Ekspert zaznacza, że dane dotyczące szczepień przeciwko COVID-19 dotyczą stricte stanu zdrowia. Aktualnie nie ma regulacji, które pozwalałyby pracodawcy na zbieranie tego rodzaju informacji.

– Mamy system, który jest pełen luk prawnych. Z jednej strony walczymy z pandemią, a z drugiej – rząd nie nałożył dotychczas żadnych obowiązków dodatkowych. Pracodawca nie może zatem zapytać, kto jest zaszczepiony. Nie ma takiej podstawy prawnej. Nie może też wymusić szczepienia u określonych pracowników. Jednak, moim zdaniem, jest w stanie gromadzić ludzi w taki sposób, że w konkretnej przestrzeni znajdują się osoby zaszczepione albo niezaszczepione – komentuje dr Maciej Kawecki, prorektor Wyższej Szkoły Bankowej w Warszawie, były dyrektor departamentu zarządzania danymi w Ministerstwie Cyfryzacji.

Obowiązkowi szczepień przeciwko COVID-19 podlega każdy, kto pracuje na terenie placówki prowadzącej działalność leczniczą. Dotyczy to również osób zatrudnionych oraz realizujących usługi farmaceutyczne, zadania zawodowe lub czynności fachowe w aptece ogólnodostępnej lub w punkcie aptecznym. Do tego dochodzą jeszcze studenci kształcący się na kierunkach przygotowujących do wykonywania zawodu medycznego.

– Efektem szczepienia jest otrzymanie unijnego cyfrowego certyfikatu. Jednak pracodawca nie posiada obecnie prawnych narzędzi do weryfikacji tzw. paszportu covidowego. Pracownik nie ma bowiem obowiązku wyrażania zgody na przetwarzanie danych dotyczących swojego zdrowia – dodaje dr Mazur.

Kontrowersyjny temat

Pojawiają się zatem pytania, czy postawa pracodawcy, który wymaga okazania certyfikatu covidowego lub zrobienia testu antygenowego, jest sprzeczna z obecnie obowiązującymi przepisami prawa. Zdaniem dr. Kaweckiego, w tym przypadku każda odpowiedź może być potraktowana jako błędna. Z pewnością temat jest niezwykle kontrowersyjny i bardzo trudny. Według eksperta, brakuje takich regulacji.

– Należy zaznaczyć, że wymóg okazania certyfikatu covidowego lub zrobienia testu antygenowego jest sprzeczny z obecnie obowiązującymi przepisami prawa. Pracownik może odmówić wykonania polecenia, które koliduje z prawem – stwierdza dr Karolina Mazur.

Dr Kawecki zwraca uwagę na Kartę Praw Podstawowych UE i możliwość samodzielnego uznania, które z tych praw jest ważniejsze. Jedno dotyczy ochrony życia i zdrowia, a drugie – prywatności. One są równorzędne względem siebie. Ale istnieje przepis, który mówi o tym, że w przypadku konfliktu pomiędzy prawami podstawowymi, wygrywa to, którego istota jest naruszona. Zdaniem eksperta, prywatności nie narusza pytanie o fakt szczepienia po to, by chronić inne osoby. Jak podkreśla prorektor WSB w Warszawie, samodzielne dokonywanie wykładni Karty Praw Podstawowych UE jest jednak ryzykiem.

– Zgodnie z obowiązującymi przepisami, pracownik, który odmawia przekazania danych dotyczących swojego stanu zdrowia, w tym w szczególności informacji o szczepieniu, nie może zostać potraktowany jako osoba niezaszczepiona przeciwko COVID-19. Fakt, czy przyjął szczepionkę, dotyczy kategorii zdrowia. Jest to więc informacja stanowiąca dane wrażliwe, które mogą zostać udostępnione jedynie za wyłączną zgodą pracownika – przekonuje radca prawny dr Mazur.

Rosnące możliwości

Jak podkreśla dr Maciej Kawecki, obecnie istnieje możliwość przetwarzania danych wrażliwych bez zgody konkretnej osoby, m.in. wtedy, gdy nie jest zdolna do udzielenia jej samodzielnie. I takie działanie ma na celu ochronę ludzkiego życia i zdrowia. Ekspert też dodaje, że są pewne informacje o stanie zdrowotnym, które pracodawca może pozyskiwać bez zgody pracownika. Wynika to z kodeksu pracy i dotyczy np. wad wzroku. Ponadto dr Kawecki zwraca uwagę na dane biometryczne, które służą weryfikacji tożsamości. One w niektórych przypadkach mogą być powiązane z informacjami o stanie zdrowia. Jednak wkrótce temat może być łatwiejszy dla pracodawców.

– Niedługo pracodawcy mogą zyskać nowe narzędzie. Moim zdaniem, jest na to szansa już jesienią br. Pod koniec ub.r. wpłynął do Sejmu poselski projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach zapewniających możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w czasie epidemii COVID-19. Umożliwi on żądanie od pracownika lub osoby pozostającej w stosunku cywilnoprawnym z pracodawcą okazania informacji o posiadaniu ważnego negatywnego wyniku testu diagnostycznego w kierunku SARS-CoV-2, przebytej infekcji wirusa SARS-CoV-2 lub wykonaniu szczepienia przeciwko COVID-19 – informuje dr Karolina Mazur.

Projektowane rozwiązania są ograniczone do okresu niezbędnego do realizacji określonego w projekcie ustawy celu, jednak nie dłużej niż do końca obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo epidemii COVID-19. Dotyczą sytuacji, gdy są niezbędne do przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się wirusa na terenie zakładu pracy.

– Przedłożony projekt uznaję za mocno spóźniony. Stan epidemii został wprowadzony w Polsce 20 marca 2020 roku, a od 16 maja 2022 roku – zgodnie z wcześniejszą zapowiedzią Ministra Zdrowia – mamy stan zagrożenia epidemicznego. Jednak gdy fala zachorowań ponownie wzrośnie w okresie jesiennym, a ustawa wejdzie już w życie, to pozwoli pracodawcy przenieść osobę niezaszczepioną np. na pracę zdalną bądź do innej placówki. Nie we wszystkich zawodach znajdzie to jednak zastosowanie, choćby w gastronomii. Trudno sobie wyobrazić sytuację, że właściciel restauracji przeniesie kucharza do miejsca pracy poza kuchnią. Pracodawca nie będzie mógł go zwolnić za brak szczepienia – zaznacza dr Mazur.

Warto dodać, że zaproponowana regulacja, o ile wejdzie w życie, może również stanowić podstawę do wprowadzenia kolejnych zmian w prawie w przypadku potrzeby walki z innymi epidemiami. Lekarze już dziś ostrzegą, że w przyszłości możemy mieć do czynienia z rożnego rodzaju zarazami.

– Jednocześnie trzeba wziąć pod uwagę, że projektowane obecnie zmiany mogą nie wejść w życie. Prace nad nimi trwają wyjątkowo długo, pomimo pilności zagadnienia. Brak regulacji prawnej spowodowałby, że pracodawcy wciąż nie mieliby podstaw do weryfikacji tego, czy ich pracownicy są zaszczepieni lub czy posiadają negatywne wyniki testów na obecność wirusa – podsumowuje radca prawny dr Karolina Mazur.

źródło: MondayNews

Przeczytaj także: Tempo wzrostu cen różni się w zależności od województwa

Artykuł Jesienią może dojść do zmiany przepisów. Pracodawcy mają dostać nowe narzędzie w walce z COVID-19 pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

Jak podaje PulsHR – Wprowadzenie stanu zagrożenia epidemicznego oznacza, że w mocy pozostaje większość przepisów tzw. specustawy covidowej z 2 marca 2020 r.

źródło: PulsHR

Artykuł Koniec stanu epidemii. Większość przepisów jednak zostaje pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

– Widzimy, że te spadki zakażeń – a były bardzo dynamiczne spadki zakażeń przez te ostatnie dwa-trzy tygodnie, gdzie z tygodnia na tydzień te spadki były rzędu 30% – że one wyhamowały – ocenił Adam Niedzielski – Mówię przede wszystkim o liczbie infekcji. Teraz już te spadki z tygodnia na tydzień są rzędu 3-5% – wyjaśnił. – Napływ zakażeń z zagranicy nie jedyną absolutnie jedyną przyczyną (wyhamowania dynamiki spadku liczby zakażeń – przyp. red.), bo przypomnę, że w zasadzie od dwóch tygodni dzieciaki wróciły do szkoły, co też jednak wzmaga ewentualne ryzyko transmisji – powiedział minister zdrowia.

Niedzielski zwrócił uwagę, że wobec wyhamowania spadków zakażeń w Polsce i napływu uchodźców z Ukrainy “podejmowanie teraz decyzji dotyczących np. tego, co dalej z maseczkami, musi troszeczkę zostać zawieszone”.

– Myślę, że ta maseczka, te podstawowe zasady, które pozwalają zachować względnie to bezpieczeństwo epidemiczne – powinniśmy stosować – powiedział. – Ja jestem zwolennikiem, żebyśmy na razie tych maseczek do końca marca nie zdejmowali – podkreślił.

Kluczowe decyzje w kwietniu

Minister zdrowia wyjaśnił, że “zakończenie stanu pandemii może nastąpić w Polsce prędko”. – Ale stan zagrożenia pandemicznego utrzymamy w Polsce jeszcze przez jakiś czas, bo przypomnę, że to jest taka stopniowalność, i zanim jest stan pandemii, to jest stan zagrożenia pandemicznego – wskazał.

Niedzielski ocenił, że stan zagrożenia pandemicznego zostanie wprowadzony “nie wcześniej niż w kwietniu”.

– Te decyzje, które będą dotyczyły maseczek, izolacji domowej, kwarantanny – to pewnie będą decyzje, które będą sumarycznie łączone – mówił. – Rzeczywiście tak o tym myślimy z panem premierem, żeby kwiecień był tym okresem, kiedy podejmiemy te decyzje – wyjaśnił.

źródło: PAP

Artykuł Kiedy zdejmiemy maseczki? Kluczowe decyzje w kwietniu pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

Konferencja ministra zdrowia została zapowiedziana na środę na godzinę 11:15. Adam Niedzielski może wtedy ogłosić, jakie decyzje zapadły podczas spotkania rządowego zespołu zarządzania kryzysowego.

źródło: onet.pl

Artykuł Rząd zaostrzy restrykcje? Sklepy spożywcze pozostaną otwarte pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

– W tej chwili kadry mamy na 150 osób, czyli mamy 50 % zapasu – powiedział. Zapewnił przy tym, że szpital jest w stanie się rozszerzać, bo infrastruktura przygotowana jest na 500 łóżek. Jak stwierdził, nie wyobraża sobie tej fali bez wyszczepienia na poziomie przynajmniej 50 %, bo bez tego na pewno nastąpiłby paraliż systemu ochrony zdrowia. Jeśli będzie zwiększała się liczba zachorowań i hospitalizacji, to możliwe są dodatkowe obostrzenia – przyznał.

Dr Zaczyński stwierdził, że – jego zdaniem – pandemia potrwa jeszcze około dwóch lat, jednak biorąc pod uwagę okres jej wygaszenia, czeka nas jeszcze około czterech lat walki.

Źródło: PAP

Artykuł Czy czekają nas kolejne obostrzenia? pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

Bilans szczepień w punktach aptecznych pokazuje, że dzięki zaangażowaniu różnych sieci farmaceutycznych udało się zaszczepić niemal 700 000 osób. Jak twierdzi wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej, jest duża szansa, że do końca 2021 roku farmaceuci zaaplikują milion dawek. Jak wynika z jej danych, na szczepienia decydują się osoby w różnym  wieku. Jak informuje Super Farm, w  staraniach o walkę z COVIDem wiek nie gra roli. Dowodem jest  pani Helena, która szczepionkę przyjęła mając 102 lata.

Pacjenci przyjmowani są przy zachowaniu reżimu sanitarnego zgodnie z aktualnymi wytycznymi. Każda zaszczepiona osoba na miejscu otrzymuje międzynarodowy certyfikat zaświadczający o przyjęciu szczepionki.

Dorota Słomczyńska

Artykuł Super-Pharm zaszczepił 100 000 osób przeciwko COVID-19 pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

Podczas wtorkowych obrad Sejmu do laski marszałkowskiej wpłynął projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach zapewniających możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w czasie epidemii COVID-19. To propozycja przepisów autorstwa posłów Prawa i Sprawiedliwości. Przeczytać w nich można, m.in. o możliwość żądania przez pracodawcę informacji o szczepieniu od pracownika. Ustawa zawiera także informację na temat posiadania ważnego, negatywnego wyniku testu na koronawirusa lub zaświadczenia o przebytej infekcji. Ustawa dotyczy zarówno osób zatrudnionych na etacie jak i na podstawie umów cywilno-prawnych.

Jak wyjaśniono w uzasadnieniu projektu, “intencją projektodawcy jest umożliwienie pracodawcy sprawowanie rzeczywistej kontroli nad ryzykiem wystąpienia infekcji wirusa SARS-CoV-2 powodującego chorobę COVID-19 w zakładzie pracy”. A w tym celu konieczne jest wyposażenie pracodawcy w instrument weryfikacji statusu zdrowotnego pracowników – przekonują autorzy projektu.

Poselska ścieżka legislacyjna w przeszłości często była wykorzystywana przez partie rządzące w celu szybszego procedowania przepisów bez konieczności przeprowadzenia konsultacji publicznych. Czy tak będzie i z tą ustawą? Wkrótce się przekonamy.

Przeczytaj także: Ponad 30 000 osób zaszczepionych przeciw COVID-19 w placówkach Super-Pharm

Artykuł Czy pracodawca będzie mógł zażądać od pracownika informacji o szczepieniu lub negatywnym teście? pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

Dotychczas w przypadku zamknięcia centrów handlowych w wyniku pandemii, najemcy i inne podmioty używające powierzchni handlowej mogli uzyskać zwolnienie z czynszu w zamian za przedłużenie umów o kolejny okres 6 miesięcy. Ustawa nowelizująca umożliwiła utrzymanie zwolnienia z czynszu przy jednoczesnej możliwości anulowana prolongaty umów.

Z informacji zebranych przez Polską Radę Centrów Handlowych od członków stowarzyszenia wynika, że około połowa najemców którzy mogli skorzystać z nowelizacji ustawy covidowej, podjęła decyzję o wycofaniu się z oświadczeń woli w przedmiocie przedłużenia umowy najmu.

W przypadku ostatniego, czwartego lockdownu liczba oświadczeń rezygnujących z przedłużenia umowy najmu, przy jednoczesnym zwolnieniu z opłat czynszowych była wyższa niż w przypadku drugiego i trzeciego lockdownu. Biorąc pod uwagę terminy wynikające z ustawy, ustawodawca nie zapewnił czasu ani wynajmującym, ani najemcom na wypracowanie innych, akceptowalnych dla obu stron rozwiązań dotyczących ostatniego ograniczenia działalności.

Przeważająca większość najemców kontynuuje działalność w centrach handlowych, a liczba wycofań oceniana jest jako niższa niż oczekiwano. W odpowiedzi na sytuację na rynku duża część najemców i wynajmujących dla drugiego i trzeciego lockdownu zdecydowała się na wypracowanie własnych rozwiązań i te ustalenia okazały się korzystniejsze niż rozwiązania ustawowe. Obie strony umów najmu, zarówno wynajmujący, jak i najemcy opierają współpracę na wieloletnich relacjach biznesowych. Ich wspólnym celem jest ograniczenie i minimalizowanie negatywnych skutków pandemii, kontynuowanie współpracy oraz skupienie się na odbudowywaniu obrotów generowanych przez najemców.

Niestety relacje biznesowe pomiędzy najemcami i wynajmującymi zostały mocno nadszarpnięte poprzez niepotrzebną interwencję legislacyjną, nieuwzględniającą indywidualnej sytuacji finansowej i organizacyjnej poszczególnych najemców, dodatkowo, zupełnie pomijającej problemy i potrzeby wynajmujących.

źródło: informacja prasowa

Artykuł PRCH: Około połowa najemców skorzystała z nowelizacji ustawy covidowej pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

– W czasie pandemii sieci przejęły na siebie olbrzymi ciężar organizacyjny i finansowy wdrożenia polityki bezpieczeństwa we wszystkich placówkach handlowych, nie dysponując przy tym nawet najmniejszym wsparciem ze strony rządowych tarcz. Tę walkę prowadzą od początku pandemii całkowicie samodzielnie – podkreśla prezes Juszkiewicz. Sieci ponoszą ogromne nakłady na zapewnienie pracownikom środków ochrony osobistej, m.in. masek, przyłbic, rękawiczek jednorazowych i płynów do dezynfekcji rąk. Względy bezpieczeństwa zadecydowały o powszechnej instalacji w sklepach osłon pleksi przy stoiskach kasowych, oznakowań wyznaczających bezpieczną odległość pomiędzy klientami czy stacji do dezynfekcji rąk. Klientom przy wejściu na powierzchnię sprzedaży udostępniane są płyny do dezynfekcji rąk lub jednorazowe rękawiczki / torebki zrywki. W sklepach przeprowadzana jest systematyczna dezynfekcja wózków i koszyków zakupowych oraz powierzchni dotykowych, m.in. półek, lad chłodniczych, stanowisk kasowych, PIN padów, posadzek – z użyciem specjalistycznych preparatów. Od początku pandemii sieci handlowe prowadzą szeroko zakrojoną kampanię informacyjną wśród klientów sklepów, która objęła m.in. druk plakatów zawierających instrukcje dotyczące zalecanych procedur bezpieczeństwa. Poniesione przez sieci koszty nie uwzględniają spadku obrotów i marży, spadku przychodów z tytułu wynajmu powierzchni najemcom, doradztwa prawnego i podatkowego ani kosztów pracowniczych, np. posiłków czy motywacji.

Drugim ważnym obszarem walki z pandemią, w ramach którego sieci handlowe zaangażowały znaczące środki finansowe i rzeczowe, jest pomoc społeczna. Przekazane fundusze pozwoliły sfinansować m.in. zakup testów diagnozujących SARS-CoV-2, respiratorów i specjalistycznego sprzętu medycznego oraz środków ochrony osobistej dla lekarzy (m.in. maseczek, fartuchów, rękawic i przyłbic). W ramach pomocy rzeczowej firmy zrzeszone w POHiD zapewniają szpitalom, stacjom pogotowia ratunkowego i innym jednostkom infrastruktury krytycznej żywność, łóżka, materace, koce, pościel, dozowniki na środki do dezynfekcji, kosze do segregacji odpadów oraz materiały budowlane i wykończeniowe. Wyposażają również w niezbędne artykuły przemysłowe regionalne centra kwarantanny, dostarczając m.in. łóżka, materace, komplety pościeli, śpiwory, spryskiwacze na środki dezynfekujące. W początkowej fazie pandemii sieci handlowe organizowały też regularne dostawy posiłków regeneracyjnych dla personelu lokalnych szpitali, pogotowia ratunkowego, laboratoriów oraz inspekcji sanitarnej.

Foto: bigstockphoto.com

oprac. P.Ł.

Artykuł Sieci handlowe wydały dotychczas 350 mln zł na walkę z Covid-19 pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.