Pierwsze sieci franczyzowe zaczęły powstawać w Polsce niedługo po transformacji ustrojowo-gospodarczej. Pierwotnie były to przede wszystkim zagraniczne koncepty, jednak z czasem uruchomione zostały również pierwsze rodzime systemy. W tej chwili rynek franczyzowy w Polsce to ok. 83 tysiące franczyzobiorców i ponad 1310 sieci, funkcjonujących przede wszystkim w sektorze handlu detalicznego, aptecznym oraz w gastronomii.

– Skoro systemy franczyzowe są popularne, to znaczy że wynikają z ich istnienia korzyści zarówno dla obu stron współpracy, jak i dla konsumentów – twierdzi Tomasz Wróblewski, prezes WEI – Te korzyści są rozmaite, ponieważ bardzo zróżnicowane bywają modele franczyzowe, jednak możliwość połączenia pewnej standaryzacji w ramach sieci placówek, z niezależnością każdej z nich pozwalającą łatwo dopasować się do oczekiwań lokalnego konsumenta, wydaje się być podstawową zaletą franczyzy.

Eksperci WEI podkreślają, że dynamiczny rozwój sieci franczyzowych w Polsce może być zagrożony przede wszystkim przez niestabilność przepisów i brak poczucia bezpieczeństwa prawnego. W opublikowanym raporcie opisano dwa przykłady działań z zakresu otoczenia regulacyjno-instytucjonalnego dla biznesu, które mogą stanowić istotną barierę rozwoju modeli franczyzowych. Co znamienne, dotyczą one tych sektorów, w których wykorzystanie formuły współpracy w postaci franczyzy, jest najczęstsze.

Eksperci WEI dostrzegają w rozwoju systemów franczyzowych raczej szansę niż zagrożenie dla gospodarki. W ramach franczyzy, mikroprzedsiębiorcy mogą korzystać z efektu skali i wypracowywanego latami know how oraz rozpoznawalnej marki. W sensie gospodarczym zaś, systemy franczyzowe pozwalają na szybką adaptację nowych rozwiązań technologicznych i organizacyjnych w dużej liczbie placówek niemal na raz. Walka z franczyzami jest zatem, w opinii autorów raportu, szkodliwa nie tylko dla stron współpracy w ramach sieci franczyzowej, lecz również dla konsumentów.

Foto: Pixabay

Artykuł WEI o zagrożeniach dla modelu franczyzowego pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

Sam projekt ustawy (pełna nazwa: o zmianie niektórych ustaw w związku z promocją prozdrowotnych wyborów konsumentów) zawierał propozycje wprowadzenia trzech nowych podatków (nazywanych przez projektodawcę „opłatami”) – od napojów zawierających cukier lub inne substancje słodzące lub aktywne, od sprzedaży napojów alkoholowych w opakowaniach o niewielkiej pojemności oraz od reklamy suplementów diety (ostatnie rozwiązanie ostatecznie wycofano). Najwięcej uzasadnionych obaw i kontrowersji budzi pierwsza z propozycji.

Jak zwykle bywa w takich przypadkach, rządowa narracja skupiła się na szczytnym celu, jaki nowy podatek ma osiągnąć. Wzrost cen ma zniechęcić Polaków do sięgania po słodkie napoje. Podkreślmy jednak, że analogiczne rozwiązania zastosowane w innych państwach nie przyniosły oczekiwanego efektu w postaci poprawy stanu zdrowia społeczeństwa, w tym w szczególności zredukowania odsetka osób otyłych. Amerykański instytut badawczy McKinsey Global Institute po przeanalizowaniu 44 rządowych programów zwalczania nadwagi podatkami, stwierdził, że podnoszenie podatku od słodzonych napojów jest najmniej skutecznym ze wszystkich celowych podatków. Przykładowo, w Wielkiej Brytanii po wprowadzeniu podatku od napojów słodzonych cukrem, w okresie od 2015 do 2018 r. spożycie wzrosło o 2,6%.

Pomijając fakt, czy rząd w ogóle powinien za pomocą instrumentów fiskalnych kształtować nawyki żywieniowe obywateli, należy podkreślić, że prawdopodobnie szacowane na około 2 mld zł wpływy budżetowe są zdecydowanie zawyżone. Ustawodawca zdaje się nie widzieć długoterminowych zagrożeń wynikających z ustawy, koncentrując się wyłącznie na krótkotrwałym efekcie fiskalnym.

Najważniejszą konsekwencją do podniesienia alarmu są możliwe zagrożenia ekonomiczne, jakie nowy podatek może przynieść polskiej gospodarce. Podatki mają zawsze konsekwencje, a najboleśniej odczuwają je najmniejsze i najsłabsze podmioty gry rynkowej. Po kieszeniach dostaną najsłabiej uposażeni konsumenci. Dla nich wzrost ceny napojów owocowych (w tym z wysoką zawartością naturalnego soku) szacowany nawet na około 1,40 zł za litr opakowania. WEI zwraca również uwagę na ogromną niekonsekwencję polityki fiskalnej państwa. Podatek od konsumpcji to klasyczny przykład podatku regresywnego, czyli podatku gdzie osoby mniej zamożne płacą nieproporcjonalnie więcej niż osoby zamożne. To nie tylko wydaje się sprzeczne z dotychczasowymi deklaracjami rządu, dążącego do wyrównania rozpiętości majątkowych w Polsce, ale również z celowością podatku.

Kolejna grupa społeczna, której na co dzień rząd deklaruje wsparcie, a za sprawą podatku może być poszkodowana, to małe firmy – drobni producenci, przetwórcy i pośrednicy z branży rolno-spożywczej. Polskie małe i średnie firmy odpowiadają za aż 70% polskiego rynku napojów. Podatek uderzy przede wszystkim w nich. Wielkie zagraniczne sieci handlowe będą przerzucały koszty na dostawców, żeby utrzymać możliwie konkurencyjne ceny w sklepach. Kolejną grupą, która w łańcuchu dostaw będzie musiała wziąć na siebie koszty nowego podatku i ewentualne konsekwencje niższej sprzedaży tanich napojów, to rolnicy. Już teraz rolnicy i sadownicy muszą ostro konkurować i walczyć o nowe rynki zbytu (z uwagi na nadprodukcję już teraz blisko 75% owoców musi być eksportowanych). Nowy podatek na wyroby gotowe to dodatkowy problem z zagospodarowaniem i zbytem ich surowców. Branża szacuje, że ustawa przyczyni się do spadku zapotrzebowania na owoce i warzywa dla przetwórstwa o około 95 tys. ton rocznie.

Podatek cukrowy będzie miał niekorzystny wpływ na kondycję polskiego sektora produkcji cukru. Dla krajowych producentów cukru, w tym również polskich rolników i producentów buraka cukrowego. W przeliczeniu na hektar buraków, zgodnie z propozycją, danina będzie wynosić ponad 10 tys. zł. Już teraz, z uwagi na krytyczną sytuację w tej branży i napływ taniego surowca spoza Unii Europejskiej, z upraw zrezygnowało 10% plantatorów.

Przy okazji, nie po raz pierwszy WEI zwraca uwagę na sam tryb procedowania ustawy. Projektodawca nie tylko złamał złożoną zaledwie kilka tygodni wcześniej obietnicę. Na początku grudnia przedsiębiorcy z branży spożywczej byli zapewniani, że ewentualne wprowadzenie podatku cukrowego zaplanowane jest na 2022 r. Co więcej, pozostawił bardzo krótki 21-dniowy termin na zgłaszanie uwag, w trakcie którego mieścił się jeszcze Nowy Rok oraz święto Trzech Króli. Krótkie vacatio legis – ustawa ma wejść w życie już 1 kwietnia br. – to kolejny zarzut. W Wielkiej Brytanii przedsiębiorcy mieli dwa lata na przygotowanie się na wprowadzenie podobnego rozwiązania. To stanowi dodatkowy cios dla całej polskiej branży napojów, która w październiku 2019 r., w ramach samoregulacji i dobrych praktyk, zobowiązała się, że do 2021 r. doprowadzi do zmniejszenia kaloryczności napojów, m.in. na skutek zmian w składzie w swoich produktach. Nowy podatek zniweczy działania branży i zahamuje rynkowe wprowadzanie nowych, zdrowszych dla konsumentów grup produktów w tym napojów bez dodatku cukru.

Wprowadzenie nowego podatku to zagrożenie dla konkurencyjności polskich przedsiębiorców. W konsekwencji przyczyni się to do wzrostu szarej strefy i stworzy zachęty to sprowadzania produktów z krajów sąsiednich, jak Czechy, Niemcy, Słowacja czy kraje bałtyckie, gdzie takie regulacje nie występują. Dodatkowo na skutek spadku przychodów w eksporcie żywności, ucierpią bezpośrednio dochody państwa.

Podatek cukrowy to kolejny przypadek, gdy ustawodawca proponuje niebezpieczne i nieskuteczne rozwiązanie w imię szlachetnych wartości i ideałów walki o zdrowie publiczne. Warsaw Enterprise Institute apeluje o zaniechanie prac nad nową regulacją, która w proponowanej formie, nie tylko nie spełni swojego prozdrowotnego celu, ale przyczyni się do nieodwracalnej utraty konkurencyjności przez polskie firmy, pociągnie na dno polską branżę rolno-spożywczą i doprowadzi do zubożenia sporą grupę obywateli.

Foto: Pixabay

Artykuł Stanowisko WEI w sprawie projektu „ustawy cukrowej” pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

Polska stoi u progu gruntownych zmian, jeśli chodzi o system rejestracji transakcji. W przeciągu najbliższych kilkudziesięciu miesięcy stare off-linowe kasy fiskalne mają przejść do lamusa. Warsaw Enterprise Institute chce, aby zmianie tej towarzyszyć mogła jak największa rynkowa konkurencja. Dlatego też raport pozytywnie wypowiada się o możliwości korzystania z kas fiskalnych w formie oprogramowania na sprzęt taki jak smartfon czy tablet. Nad stosowną zmianą przepisów w tym zakresie pracuje właśnie Ministerstwo Finansów.

– Kasy rejestrujące w formie oprogramowania mogą zrewolucjonizować rynek kas w Polsce. Przedsiębiorcy zaoszczędzą gdyż nie będą musieli przeznaczyć dodatkowych środków na zakup kasy, lecz będą mogli ściągnąć stosowną aplikację na urządzenia, który i tak już dziś posiadają np. na smarfona – mówi Kamil Rybikowski, ekspert WEI. – W dodatku przedsiębiorcom odejdzie konieczność przeprowadzania cyklicznych przeglądów kasy. Państwo za to będzie miało dostęp do historii transakcji w czasie rzeczywistym, co dodatkowo wpłynie na zmniejszenie szarej strefy i zwiększy wpływy do budżetu – dodaje.

Fundacja apeluje, żeby rozporządzenie nie zawierało zbędnych barier, które mogłyby zakłócić wejście nowych rozwiązań technologicznych na rynek takich jak np. skomplikowana procedura homologacyjna, przeprowadzona przez Główny Urząd Miar. – Mamy do czynienia z sytuacją, w której teoretycznie wszyscy są za proponowanym rozwiązaniem, ale w praktyce wiele propozycji szczegółowych może zniweczyć cały pozytywny efekt zaproponowanych rozwiązań – ostrzega Jerzy Karwelis, dyrektor generalny WEI. Im mniej będzie plomb i innych obostrzeń, a więcej dziać się będzie w tzw. chmurze tym bardziej przyjazne środowisko dla przedsiębiorców i dojście do standardów krajów najlepiej rozwiniętych w tym zakresie – dodaje. W podobnym tonie wypowiadała się Simona Hornochova, była wiceminister finansów Republiki Czeskiej, obecna na konferencji. Czesi już wprowadzili rozwiązania, do których przymierza się Polska. – Z naszych doświadczeń wynika, że najlepsze są rozwiązania proste, które nadmiernie nie komplikują całego systemu. W tym duchu przepisy powinna wprowadzać Polska, jeśli chce szybko zaobserwować pozytywne zmiany – wspomniała była wiceminister podczas dyskusji.

Inny gość zagraniczny, profesor Stjepan Gros z Uniwersytetu w Zagrzebiu, ekspert ds. cyberbezpieczeństwa, podkreślał, że doświadczenia państw, w których system ten funkcjonuje pokazuje, że jest to system bezpieczny. Nie ma podstaw do wysuwania wniosków, że oprogramowania doprowadzą do manipulowania danymi, wręcz przeciwnie – są dobrym narzędziem do dalszego uszczelniania systemu poboru podatków. Nieznana jest ostateczna data wejścia w życie rozporządzenia. Przyznawali to obecni na konferencji prezes Głównego Urzędu Miar Radosław Wiśniewski oraz Zbigniew Baranowski z Ministerstwa Finansów. Zbigniew Baranowski potwierdził, że ministerstwo jest otwarte na komunikację z branżą i przedsiębiorcami: – Proces digitalizacji jest absolutnie kluczowy. Odwołując się do wprowadzenia Jednolitego Pliku Kontrolnego, jesteśmy na etapie świetnego komunikowania się z przedsiębiorcami (dostrzeżone przez media, podatników i przedsiębiorców) – tą drogą idziemy w kwestii kas wirtualnych – wspomniał przedstawiciel MF.

Artykuł Raport WEI – wirtualne kasy fiskalne pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.