Zniesienie ograniczeń w funkcjonowaniu centrów handlowych w drugim, a nie w trzecim etapie odmrażania gospodarki, sprawiło, że obiekty handlowe w krótkim czasie musiały zostać przygotowane do ponownego otwarcia przy zachowaniu wszystkich obowiązujących zasad związanych z bezpieczeństwem klientów. Stanowiło to ogromne wyzwanie podnoszące jednocześnie koszty funkcjonowania obiektów handlowych.

Mimo wcześniejszych spekulacji na temat końca funkcjonowania centrów handlowych zdecydowana większość najemców (średnio 90%) otworzyła ponownie swoje sklepy, a klienci, w badaniu „Powrót Polaków do zakupów po epidemii” przeprowadzonym przez PRCH i agencję Inquiry, w 81% odpowiedzieli, że podczas robienia zakupów w centrach handlowych czuli się bezpiecznie. Średnia odwiedzalność od ponownego otwarcia obiektów handlowych systematycznie rośnie, przy czym wyższe wskaźniki odnotowuje się w małych i średnich centrach. W piątym tygodniu 1-7 czerwca 2020 r. średnia odwiedzalność utrzymywała się na poziomie 72%-99% w stosunku do analogicznego okresu roku ubiegłego (PRCH).

Zdaniem ekspertów Cushman & Wakefield będziemy świadkami zmiany formatów i restrukturyzacji sieci placówek. Nowe rozwiązania technologiczne i bezdotykowa obsługa klienta w galeriach handlowych będą zyskiwać na znaczeniu, a e-commerce stanie się uzupełnieniem sprzedaży stacjonarnej – zwłaszcza w branży mody i dodatków. Wzrost poziomu pustostanów może skutkować spadkiem dochodów z czynszu przy jednoczesnym wzroście kosztów funkcjonowania centrów handlowych spowodowanym dodatkowymi środkami bezpieczeństwa.

Artykuł Wpływ pandemii na nieruchomości handlowe pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

W I kwartale 2020 r. całkowite zasoby powierzchni handlowej wzrosły o ponad 72 000 mkw. Największe otwarte obiekty to: Galeria Chełm (17 500 mkw.), Stop Shop w Siedlcach (14 100 mkw.), Castorama i Agata Meble we Włocławku oraz Selgros w Siedlcach. Z powodu obowiązujących restrykcji nowe obiekty zostały otwarte częściowo, w zakresie dozwolonym przez prawo.

Na koniec I kwartału 2020 r. w budowie pozostawało ok. 500 000 mkw., z czego znaczna część ma być ukończona do końca roku. Z powodu pandemii otwarcia mogą się przesunąć, a projekty na wczesnym etapie realizacji mogą zostać anulowane. Począwszy od 20 kwietnia 2020 r. rząd stopniowo zmniejsza restrykcje dla sektora handlowego, aczkolwiek większość z nich zostanie zniesiona dopiero w trzecim etapie rządowego planu „powrotu do normalności”.

Obecna sytuacja zmieni zwyczaje klientów, którzy z jednej strony deklarują chęć dokonania większych zakupów po zakończeniu epidemii (46%), ale na pewno będą chcieli odbudować swoje poczucie bezpieczeństwa. Z kolei przedstawiciele handlu detalicznego i najemcy zrewidują swoje strategie, co zapewne będzie skutkowało renegocjacją umów, mniejszym popytem na powierzchnie handlowe i rosnącą liczbą wolnych powierzchni w centrach handlowych. Właściciele i managerowie zarządzający centrami handlowymi już teraz opracowują szereg działań, których celem będzie zapewnienie klientom bezpieczeństwa, gdy restrykcje zostaną zmniejszone.

Artykuł Cushman & Wakefield podsumowuje I kwartał 2020 r. na rynku nieruchomości pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

Całkowita wielkość powierzchni handlowej oddanej do użytku w ramach wszystkich formatów w 2019 r. wyniosła 406 000 m kw., z czego 46% stanowiły centra handlowe. W związku z restrukturyzacją sieci Tesco i zamknięciem kilku centrów handlowych, około 28 000 m kw. powierzchni handlowej wycofano z podaży, a kolejne 50 000 m kw. ulegnie w najbliższym czasie przebudowie z formatu centrów handlowych na wolnostojące magazyny handlowe. Zasoby powierzchni handlowej wynoszą obecnie 15 mln m kw.

Centra handlowe z blisko 73% udziałem niezmiennie pozostają dominującym formatem rynku powierzchni handlowych w Polsce (456 obiektów o łącznej powierzchni ponad 11 mln mkw.), a zasoby w tym formacie powiększyły się w minionym roku o 183 000 mkw. Format parków handlowych zasiliło w ubiegłym roku ponad 84 000 mkw. powierzchni, a 127 000 mkw. powstało w ramach wolnostojących magazynów handlowych. W ramach centrów wyprzedażowych na rynku pojawił się jeden nowy obiekt o powierzchni 12 000 mkw. (Silesia Outlet w Gliwicach).

Połowa nowej podaży zasiliła największe miasta. Stało się to głównie dzięki otwarciu Galerii Młociny o powierzchni 78 500 mkw. w Warszawie. Natomiast na najmniejsze rynki miast i miejscowości o populacji poniżej 100 000 mieszkańców trafiło aż 27% nowej powierzchni handlowej w tym roku.

Ponad 500 000 m kw. powierzchni handlowej jest obecnie w trakcie budowy, z czego 85% planowane jest do otwarcia do końca 2020 r. Pomimo ubiegłorocznego wyraźnego wyhamowania ilości nowej podaży centrów handlowych (-35% r/r) na rok 2020 planowane jest otwarcie około 220 000 mkw. w ramach tego formatu, czyli o 23% więcej niż w ubiegłym roku.

Mniejsza odwiedzalność centrów handlowych w związku z niedzielnymi ograniczeniami handlu była zauważalna szczególnie w początkowym okresie ich obowiązywania. Z czasem sytuacja zaczęła się stabilizować. Ogółem średnia miesięczna odwiedzalność centrów handlowych (Fooftall Index, PRCH) wzrosła w 2019 r. o 4% r/r., a średnie obroty na mkw. we wszystkich kategoriach handlowych wynosiły w 2019 r. 882 zł.

Na koniec 2019 r. średni wskaźnik powierzchni niewynajętej w centrach handlowych osiemnastu największych rynków w Polsce pozostał na niskim poziomie 3,9%. Wśród ośmiu głównych aglomeracji najwięcej powierzchni niewynajętej odnotowano w Krakowie (6,1%), Łodzi (5,6%) i Poznaniu (5,4%). W grupie miast o populacji 100-200 tys. mieszkańców poziom pustostanów utrzymuje się na niskim poziomie 2%, co jest wynikiem mniejszego nasycenia tych rynków powierzchnią handlową.

Foto: Pixabay

Artykuł Rynek nieruchomości handlowych w Polsce w 2019 r. pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

W ubiegłym roku wybudowano w Europie 995 tys. mkw. nowej powierzchni w parkach handlowych, czyli o 15% mniej niż w 2017 r. Jednak według prognoz, ten segment rynku będzie nadal rozwijał się w stabilnym tempie, o czym świadczy przygotowywana podaż na lata 2019/2020 wynosząca 1,4 mln mkw. Wolumen powierzchni dostarczonej na rynek może być jednak jeszcze wyższy dzięki możliwości szybkiej realizacji inwestycji oraz rosnącej liczbie obiektów oferujących do 5 tys. mkw.

W związku z dojrzewaniem rynku parków handlowych obserwujemy zróżnicowanie trendów inwestycyjnych w Europie. W Europie Zachodniej najwięcej obiektów nadal powstaje w największych miastach charakteryzujących się dużym zasięgiem oddziaływania (catchment area) i intensywnym ruchem pieszym. Niektóre sieci handlowe budują jednak także własne nieduże parki handlowe, udostępniając powierzchnie innym markom i na inne cele.

W Europie Środkowo-Wschodniej deweloperzy coraz częściej realizują mniejsze inwestycje, wybierając – oprócz lokalizacji drugo- i trzeciorzędnych – mniejsze miasta i przedmieścia. W krajach takich jak Bułgaria warunki rynkowe ulegają zmianie, wskutek czego sieci handlowe są obecnie zainteresowane ekspansją w miastach drugo- i trzeciorzędnych. To stwarza szanse dla małych i średnich parków handlowych, oferujących łatwy dojazd, przystępne stawki czynszowe i atrakcyjny zestaw najemców.

Z raportu wynika również, że strategie lokalizacyjne najemców wielkopowierzchniowych w niektórych krajach ewoluują i coraz częściej uwzględniają mniejsze lokale na terenach podmiejskich, które umożliwiają łatwiejsze dotarcie do potencjalnych klientów. Jednocześnie transport publiczny zyskuje na znaczeniu w bardzo dużych miastach w porównaniu z transportem samochodowym, a niektórzy konsumenci zwracają coraz większą uwagę na wygodę dokonywania zakupów i bliskość obiektów handlowych.

Ubiegłoroczna podaż nowej powierzchni handlowej w Europie Środkowo-Wschodniej wyniosła 219 tys. mkw., co stanowi 17-procentowy wzrost w porównaniu z rokiem 2017. Największymi rynkami parków handlowych są nadal Czechy, Rumunia i Polska, w których koncentruje się 66% całkowitych zasobów tego typu powierzchni w regionie. Z raportu wynika, że rośnie zainteresowanie inwestycjami w lokalne parki handlowe, obsługujące wyłącznie miasta, w których się znajdują, lub najbliższy region.

Tempo rozwoju parków handlowych w Polsce przyspieszyło w ostatnich dwóch latach. W 2018 r. do użytku oddano ok. 74 tys. mkw. nowej powierzchni w obiektach tego formatu, które są coraz częściej pozycjonowane w sposób umożliwiający przyciągnięcie klientów – to wzrost o 21% w ujęciu rocznym. Rynek parków handlowych rozwija się dynamicznie także na Słowacji, między innymi dzięki popytowi ze strony konsumentów w mniejszych miastach i na przedmieściach, którzy poszukują obiektów oferujących większą wygodę dokonywania zakupów.

Artykuł Europejski rynek parków handlowych pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

W ubiegłym roku na polskim rynku przybyło 435 tys. mkw. nowej powierzchni handlowej w ramach wszystkich formatów, z czego centra handlowe stanowiły 266 tys. mkw. Największe otwarcia w 2018 r. to Forum Gdańsk (62 tys. mkw.) w Trójmieście, Libero w Katowicach (45 tys. mkw.) i Gemini Park w Tychach (ponad 36 tys. mkw.). W rezultacie, na koniec 2018 r. podaż nowoczesnej powierzchni handlowej w Polsce przekroczyła 14 mln mkw., z czego ponad 10 mln mkw. to centra handlowe,  3,9 mln mkw. parki i wielkopowierzchniowe magazyny handlowe, a 0,25 mln mkw. centra wyprzedażowe.

– Aktualnie ok. 196 tys. mkw. powierzchni najmu w centrach handlowych z terminem oddania na 2019 r. jest w budowie – o 40% mniej niż w analogicznym okresie roku poprzedniego. To pokazuje, że rynek tradycyjnych formatów staje się coraz bardziej nasycony, a jednocześnie zmieniają się potrzeby polskich klientów. Stąd coraz większa uwaga deweloperów i najemców koncentruje się na projektach wielofunkcyjnych, jak np. powstający w Łodzi kompleks Monopolis, czy warszawska Elektrownia Powiśle. Dodatkowo, wraz z dojrzewaniem rynku, swoją ofertę rozszerzają centra handlowe, włączając do niej komponenty gastronomiczne i rozrywkowe. Równolegle spada udział powierzchni operatorów spożywczych i sklepów budowlanych – informuje Anna Wysocka, Dyrektor Działu Wynajmu Powierzchni Handlowych, JLL.

Do największych projektów planowanych do otwarcia w 2019 r. należą: Galeria Młociny w Warszawie (72 tys. mkw.), Color Park w Nowym Targu (27 tys. mkw.) i Stara Ujeżdżalnia w Jarosławiu (26 tys. mkw.).

W 2018 r. sieci handlowe kontynuowały stabilną, choć selektywną ekspansję. 29 nowych zagranicznych marek otworzyło swoje pierwsze sklepy na polskim rynku, co stanowi nieznaczny wzrost względem roku poprzedniego i potwierdza atrakcyjność Polski dla najemców.

– Według szacunków JLL, całkowita wartość transakcji inwestycyjnych w sektorze handlowym w IV kwartale 2018 r. wyniosła około 360 mln euro, windując tym samym całoroczny wynik do 2,47 mld euro. To najlepszy rezultat w historii polskiego rynku nieruchomości handlowych –  informuje Marzena Surmacz, Analityk, Dział Rynków Kapitałowych, JLL.

– Za nami niezwykle ciekawy rok w sektorze nieruchomości handlowych. W ciągu minionych 12 miesięcy rynek zanotował rekordowe zainteresowanie inwestorów, którzy sfinalizowali transakcje za blisko 2,5 mld euro, czyli najwięcej w historii. Z drugiej strony, branża stanęła przed dużym wyzwaniem związanym z ustawą o zakazie handlu w niedzielę, który negatywnie wpłynął na wskaźnik odwiedzin w centrach handlowych, jednak w mniejszym stopniu niż wielu przewidywało. Co ciekawe, pomimo spadku liczby odwiedzających poziom obrotów nieznacznie wzrósł. 2019 rok z pewnością będzie nie mniej interesujący. Z jednej strony zakaz handlu będzie rozszerzany, poza ostatnią niedzielą miesiąca, z drugiej – rynek będzie się coraz bardziej dywersyfikował wprowadzając nowe formaty oraz rozszerzając swoją ofertę – podsumowuje Anna Wysocka, Dyrektor Działu Wynajmu Powierzchni Handlowych w JLL.

Foto: Pixabay

Artykuł Rynek nieruchomości handlowych w Polsce czekają zmiany pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

– W EPP największy potencjał dostrzegamy w nieruchomościach handlowych i zgodnie z przyjętą strategią, to właśnie na tego typu projektach się koncentrujemy – przyznał.

Zmiana strategii działalności spółki podyktowana jest wieloma argumentami, wśród których prezes EPP wymienił fakt, że w Polsce praktycznie nie ma ulic handlowych, więc większość zakupów dokonywana jest w centrach handlowych. Oprócz tego, nasycenie powierzchnią handlową jest tutaj wciąż o wiele mniejsze niż na rynkach zachodnioeuropejskich.

Hadley Dean przyznał również, że w tej chwili jedynym regionem, w którym jeszcze EPP nie ma, a na którym chcieliby zaistnieć, jest Gdańsk. Prezes poinformował, że spółka planuje sprzedaż niektórych obiektów biurowych z portfolio.

W portfolio EPP znajduje się aktualnie 19 obiektów handlowych o wartości ponad 2 mld euro.

Źródło: PAP Biznes

Artykuł EPP koncentruje się na nieruchomościach handlowych pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

Absorpcja była wysoka głównie za sprawą zdarzeń jednorazowych, a nowa podaż jest długofalowo w trendzie mocno spadkowym. Mimo utrzymywania się czynszów referencyjnych w trendzie bocznym, średnie czynsze ze względu na potrzebę rekonfiguracji obiektów z większym naciskiem na rozrywkę i gastronomię pozostają w trendzie spadkowym.

Głównym i zyskującym na znaczeniu czynnikiem ryzyka jest rozwój e-commerce. Natomiast zakaz handlu w niedzielę prawdopodobnie nie wpłynął w istotnym stopniu negatywnie na sektor nowoczesnych powierzchni handlowych.

Na koniec pierwszej połowy 2018 r. zasoby nowoczesnych powierzchni handlowych w monitorowanych obiektach przekroczyły 11,75 mln mkw.

W pierwszej połowie 2018 r. zasoby wzrosły o 237 tys. mkw, co oznacza najwyższy wzrost zasobów w trakcie pierwszej połowy roku od 2014 r.

W ostatnich 4 kwartałach zasoby najbardziej rosły w stolicy oraz w miastach średnich. Silne wzrosty zasobów w stolicy mają miejsce począwszy od 2015 r. Przejściowy renesans nowej podaży w Warszawie potrwa jeszcze około 2 lata.

W najbliższym czasie tempo wzrostu zasobów jednak zdecydowanie osłabi się. Zjawisko to przekroczy perspektywę końca 2020 r., dla którego nowa podaż może być dokładnie prognozowana, ale analizując portfele planowanych inwestycji wiodących deweloperów niska podaż nowych zasobów będzie się utrzymywać znacznie dłużej.

Obiekty handlowe coraz częściej profilują się w kierunku rozrywki oraz gastronomii (co może jednak docelowo odbić się negatywnie na ich dochodowości).

W pierwszej połowie roku absorpcja wyniosła 200 tys. mkw. Był to poziom rekordowy dla tej części roku. Wysoka absorpcja wynikała jednak z ponownego wynajęcia sklepów dawnego Praktikera oraz ze względu na wyjątkowo wysoki, jak na pierwszą połowę roku, wzrost zasobów.

Współczynnik pustostanów (3,33%) pozostaje bardzo niski. Dodatkowo, współczynnik spadł w analizowanym okresie i obecnie utrzymuje się poniżej średniego poziomu z ostatnich 4 lat.

Źródło: PKO BP

Foto: Pixabay

Artykuł Rynek nieruchomości handlowych w I półroczu 2018 r. pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.