Tegoroczne badanie konsumenckie, podobnie jak w ubiegłym roku, zostało przeprowadzone na ogólnopolskiej grupie Polaków, znajdujących się w przedziale wiekowym pomiędzy 20 a 75 lat. Jego celem było poznanie nawyków konsumentów dotyczących wyboru i spożycia soków oraz ich nawyków żywieniowych, a także zbadanie wiedzy respondentów na temat soków dostępnych w sklepach.

Soki pijemy – po pierwsze – dla składników odżywczych

Najczęstszym powodem picia soków jest potrzeba uzupełnienia witamin i innych składników odżywczych. 53 % ankietowanych wskazało właśnie taką motywację. Soki pijemy także dla smaku oraz dla zaspokojenia pragnienia. Nasze ulubione smaki to kolejno pomarańczowy, multiwitamina oraz jabłkowy. Co ciekawe, co około piąty Polak docenia także walory soku pomidorowego oraz marchwiowego, a co około dziesiąty – warzywnego i buraczanego.

54 % konsumentów wie, że szklanka soku może stanowić jedną z 5 porcji owoców i warzyw

Ponad połowa, bo 54 % konsumentów słusznie uważa, że szklanka soku może stanowić jedną z pięciu dziennych porcji owoców i warzyw. Wskazania te były szczególnie częste wśród osób po 65. roku życia, czyli w grupie która szczególną uwagę powinna przykładać do zbilansowanej diety zapobiegającej niedoborom składników odżywczych. Zdecydowana większość z nas (71 %) deklaruje, że słyszała o podstawach zdrowego odżywiania. Jest to temat, z którym częściej stykają się kobiety i osoby z wyższym wykształceniem. Dodatkowo, więcej osób niż przed rokiem (18 % w stosunku do 16 % w roku 2024) deklaruje stosowanie się na co dzień do założeń zbilansowanej diety. Może to oznaczać, że małymi krokami, coraz więcej osób stara się wcielić swoją wiedzę na temat zrównoważonego stylu życia w praktykę.

Chcemy żyć świadomie

Co więcej, większość z nas jednorazowo wypija szklankę soku, a więc objętość zgodną z 1 z 5 zalecanych dziennie porcji warzyw i owoców. Istotne są dla nas informacje zawarte na opakowaniu. Przy wyborze soku kieruje się nimi aż 57 % konsumentów.

– Szczególnie interesujące są wyniki w zakresie informacji na opakowaniach soku istotnych dla konsumentów. Notujemy duży wzrost istotności informacji dotyczących zawartości witamin, (tu zauważalny jest wzrost w porównaniu do 2024, z 65 % do 73 %) oraz informacji o wpływie na zdrowie (wzrost z 32 % do 42 %). Istotne jest dla konsumentów także oznaczenie pochodzenia produktu – była to druga najczęściej zaznaczana odpowiedź w tej edycji badania. Jest to dla nas sygnał, że Polacy zwracają dużą uwagę na odżywczość produktu, ale też, że chcą wybierać produkty pochodzące ze źródeł, do których mają zaufanie. To pozytywna wiadomość dla rodzimych producentów soków, których zrzeszamy, w myśl popularnego powiedzenia „dobre, bo polskie” – zauważa Barbara Groele, sekretarz generalna Stowarzyszenia Krajowa Unia Producentów Soków.

Kampanie edukacyjne wciąż potrzebne

Jednocześnie potrzeba edukowania konsumentów w zakresie właściwego odżywania oraz na temat właściwości soków jest wciąż zauważalna. Konsumenci mają bowiem podzielone zdanie na temat tego, jaka ilość soku może zastąpić jedną porcję warzyw i owoców. Prawidłową odpowiedź (200 ml) wskazało 41 % badanych, natomiast 43 % konsumentów niepoprawnie wskazało, że 500 ml soku może zastąpić jedną porcję warzyw i owoców. Dodatkowo, konsumenci wciąż uważają, że w sokach dostępnych na rynku mogą znajdować się dodatki, takie jak cukier dodany, barwniki, aromaty i słodziki. Tymczasem, zgodnie z prawem w sokach mogą znajdować się jedynie cukry, które naturalnie występują w owocach. Co za tym idzie soki,  owocowe i pomidorowe dostępne na polskich półkach, by w ogóle mogły się określać mianem soku, nie mogą zawierać dodatku cukru (wyjątek stanowią tu soki owocowo – warzywne, które mogą zawierać niewielki dodatek cukru do smaku).

źródło: KUPS
oprac.: K. Walkowiak

Artykuł KUPS: Polski konsument a soki – co jest najważniejsze przy ich zakupie i spożywaniu? pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

– Ustawodawca planuje opodatkować cukier zawarty w owocach, które są składnikami nektarów, wartościowych owocowych napojów oraz soków. Nie ma to nic wspólnego ani z daniną (napoje nie są słodzone cukrem) ani z ideą opodatkowania produktów niezdrowych, jako że soki mogą być jedną z rekomendowanych pięciu porcji owoców i warzyw w codziennej diecie. Nałożenie na wspomniane napoje podatku cukrowego spowoduje zmniejszenie ich spożycia, a tym samym owoców i warzyw wykorzystywanych do ich produkcji. W konsekwencji także poważne, nieodwracalne skutki dla rynku w postaci upadku części gospodarstw rolnych, produkujących owoce i warzywa oraz małych firm przetwórczych. Chodzi w szczególności o producentów jabłek i owoców miękkich (wiśni, malin, czarnych porzeczek, aronii) – mówi Julian Pawlak, prezes Stowarzyszenia Krajowa Unia Producentów Soków. Argumenty branży dostrzega i popiera również Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Jabłko i porzeczki na cenzurowanym

Soki  z witaminami, nektary i napoje z sokiem czy przecierem z owoców i warzyw – znalazły się na cenzurowanym.

– Nie sposób doszukać się logiki w próbach przeforsowania zmian w dotychczasowej ustawie cukrowej. Nowelizacja nie obejmie wyrobów cukierniczych i pozostałych artykułów dosładzanych białym cukrem. Za to doszukano się go rzekomo w owocach, które pod postacią soku znajdują się w wartościowych napojach owocowych, nektarach i wzbogacanych sokach z witaminami. To celowa dezinformacja – podkreśla Julian Pawlak, prezes Stowarzyszenia Krajowa Unia Producentów Soków (KUPS).

– Wspomniane napoje zawdzięczają swój smak oraz wartości odżywcze owocom, w których cukier występuje naturalnie, więc absurdem jest wprowadzanie dodatkowych opłat na wartościowe produkty, do których nie dodano żadnego cukru – mówi prezes KUPS, Julian Pawlak.

Polskie rolnictwo i sadownictwo to obszary strategiczne państwa – powinny być chronione

Stowarzyszenie Krajowa Unia Producentów Soków jest otwarta na konstruktywny dialog. Wierzymy, że podobnie jak parlamentarzyści niespełna dwa lata temu przychylili się do naszych argumentów, tak teraz, na etapie nowelizacji tej samej ustawy wprowadzone zostaną do niej przychylne sadownikom i rolnikom zmiany.

– Stowarzyszenie KUPS wraz z plantatorami i przetwórcami branży rolno-spożywczej apeluje o dodanie zapisu <z wyłączeniem substancji zawartych naturalnie w soku owocowym lub warzywnym będącym składnikiem napoju>. Taka adnotacja zwolni producentów wartościowych nektarów i napojów na bazie soku z owoców czy warzyw bez dodatku cukru z nieuzasadnionego uiszczania podatku cukrowego – postuluje prezes Krajowej Unii Producentów Soków (KUPS).

Trudno zgodzić się z aktualną argumentacją MF, że nowelizacja ma charakter porządkujący: „procedowany projekt nowelizacji ustawy o zdrowiu publicznym w zakresie opłaty od środków spożywczych (tzw. opłaty cukrowej) utrzymuje dotychczasowy zakres przedmiotowy ustawy i w żaden sposób go nie rozszerza” – czytamy w informacji  resortu przekazanej do mediów. Tymczasem nie jest to zgodne z prawdą. Zakres produktów objętych opłatą cukrową istotnie się zmienia, ponieważ planowane jest objęcie wszystkich produktów bez dodatku cukru, również tak wartościowych jak nektary, a nawet niektóre soki na bazie owoców i warzyw. Pod pretekstem uściślenia niektórych zapisów, podejmowane są próby zwiększenia zakresu oddziaływania daniny cukrowej na wartościowe napoje z owoców i warzyw, które nie są dosładzane (zawierają jedynie cukier naturalnie występujący w owocach).  Wartościowe produkty bez dodanego cukru z wysoką zawartością owoców bogate w witaminy i wiele innych  składników niezbędnych dla organizmu człowieka, zostaną zrównane podatkowo z bezwartościowymi pod względem odżywczym, za to mniej kosztownymi w produkcji kolorowymi napojami, zawierającymi w swym składzie wodę, cukier, substancje o charakterze słodzącym, sztuczne barwniki i aromaty.

Sadownicy wraz ze Stowarzyszeniem KUPS i innymi organizacjami rolniczymi i przetwórczymi liczą, że planowana przez Ministerstwo Finansów na 20 grudnia konferencja uzgodnieniowa z udziałem pozostałych przedstawicieli rządu, w tym Ministerstwa Zdrowia oraz Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, przyczyni się do przybliżenia opinii rynku i zaopiniowania projektu z korzyścią dla polskiej gospodarki rolno-spożywczej. W przeciwnym razie czeka nas fala bankructw w polskich branżach: sadowniczej i przetwórczej.

O naszych obawach, związanych z przyszłością branży owoców i warzyw po wejściu w życie pierwotnej ustawy cukrowej, wielokrotnie informowaliśmy w poprzednim procesie legislacyjnym, na etapie tworzenia nowego podatku. Nasze postulaty i argumenty nie zmieniły się. W dalszym ciągu uważamy, że negatywne skutki ustawy dotkną przede wszystkim sadowników, a także ważny dla polskiej gospodarki sektor małych i średnich przetwórców. Nie skorzystają na tym też konsumenci – po raz kolejny opłata cukrowa skupia się na branży napojowej, a pomija zupełnie wyroby cukiernicze i słodycze.

– Jeśli celem zmiany przepisów byłyby przesłanki prozdrowotne, opłatą cukrową objęto by kolejne artykuły jak słodycze, zamiast bogatych w witaminy i ważne składniki odżywcze, a pozbawionych dodatku cukru nektarów, soków z witaminami, i pozostałych napojów z owoców i warzyw bez dodatku cukru, poddanych reformulacji dla poprawienia diety – podkreśla Julian Pawlak, prezes KUPS.

To niewyobrażalne, że w trudnych realiach ekonomicznych, gdy szereg przedsiębiorców mierzy się z rosnącymi cenami surowców, kosztami pracy i skutkami osłabienia siły nabywczej konsumentów, instytucje reprezentujące państwo proponują rozwiązania, które jeszcze bardziej uderzają w podmioty gospodarcze. Pracodawcy ze strategicznych branż, w tym przetwórstwa rolno-spożywczego, powinni być wspierani przez państwo. W momentach największych kryzysów na rynkach światowych ważne jest tworzenie w kraju przyjaznych warunków dla działalności gospodarczej. To nie jest moment na wprowadzanie obciążeń fiskalnych, ograniczających bieżące wydatki i nakłady kosztem inwestycji w rozwój.

– Apelujemy o wsłuchanie się w postulaty przedstawicieli branży, którzy podkreślają, że rosnące opłaty i kolejne, nowe podatki, przypieczętują upadłość wielu przetwórni i gospodarstw – a są to wielopokoleniowe, rodzinne biznesy z bogatą tradycją i uznanymi recepturami napojowymi o wartościowych składnikach odżywczych pochodzących z owoców i warzyw, z których są wyprodukowane – przekonuje Julian Pawlak.

Bankructwa rodzinnych sadów, małych i średnich firm przetwórczych

Podniesienie podatku wygeneruje dużą podwyżkę cen na napoje owocowe i warzywne, rzędu 10%. Wobec rosnącej inflacji, konsumenci już teraz ograniczają swoje wydatki do podstawowych kategorii produktowych i wybierają artykuły w promocyjnych cenach. Wysoka, jednorazowa, podwyżka wartościowych napojów doprowadzi do szybkiego spadku popytu na nie. Producenci napojów, szukając ratunku, drastycznie obniżą zbyt na polskie owoce i warzywa. Szacuje się go na kilkadziesiąt tysięcy ton rocznie, a wkrótce do upadłości części gospodarstw sadowniczych (głównie zajmujących się uprawą jabłek, wiśni, malin, czarnej porzeczki czy aronii) oraz małych i średnich firm przetwórczych. Ograniczanie zbytu na surowce od polskich dostawców, to poważny problem dla całego krajowego rynku sadowniczego.

– Polska jest jednym z największych producentów owoców i warzyw w Europie i jednym z największych na świecie. Ze względu na problemy w eksporcie owoców i warzyw bardzo ważne jest zagospodarowanie każdej tony polskich owoców i warzyw na rynku krajowym, także jako składnika do soków, napojów i nektarów – mówi prezes Julian Pawlak.

Skutki finansowe dla całej branży owocowo-warzywnej wynikające z podatku cukrowego, to straty liczone ostrożnie w setkach milionów złotych. Świadome przyzwolenie na spadek konkurencyjności polskich firm, to działanie na szkodę polskiego interesu gospodarczego. Producenci napojów owocowych i warzywnych oraz nektarów to w większości polskie firmy, które po spadku ich wartości, narażone są na zagraniczne przejęcia.

Bądźmy mądrzy przed szkodą – to czas na dobre decyzje

Apelujemy o usunięcie nowych zapisów i utrzymanie wykluczenia z opłaty cukrowej wartościowych nektarów i napojów z wysoką zawartością soku i/lub przecieru bez dodatku cukru. Deklarujemy pełne wsparcie Ministerstwa Finansów w toku konsultacji. Mamy nadzieję na dialog podczas konferencji uzgodnieniowej, którą zaplanowano na 20 grudnia. Jesteśmy przekonani, że uda nam się wypracować rozwiązania z korzyścią dla polskiej gospodarki, konsumentów i budżetu państwa.

Artykuł KUPS: Podatek cukrowy od owoców? Polscy sadownicy i przetwórcy przeciwko szkodliwym rozwiązaniom pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

– Projekt tzw. ustawy cukrowej, której celem jest promocja prozdrowotnych wyborów konsumentów jest szkodliwy dla polskiej gospodarki, a szczególnie dla sadownictwa. Nie zgadzamy się z propozycją Ministerstwa Zdrowia odnośnie zaproponowanej konstrukcji opłaty na nektary oraz napoje owocowe, zawierające min. 20% składu z naturalnych owoców i  warzyw. Apelujemy do polskiego parlamentu o całkowite wycofanie się z tych szkodliwych dla sadownictwa propozycji – mówi Julian Pawlak, Prezes Stowarzyszenia Krajowa Unia Producentów Soków, dodając:  – Zaproponowane przez rząd rozwiązania, w tym dotyczące wysokości i sposobu naliczania opłaty cukrowej, będą miały nieodwracalne, negatywne skutki ekonomiczne dla polskiej gospodarki. Oznaczają zmianę struktury polskiego sadownictwa i branży sokowniczej. Uderzają w rolników zajmujących się uprawą buraka cukrowego oraz sadowników dostarczających swoje surowce głównie na potrzeby przetwórstwa i produkcji napojów owocowych.

Według wyliczeń KUPS, w wyniku objęcia opłatą nektarów oraz napojów owocowych i warzywnych, zawierających minimum 20% naturalnego wsadu w postaci owoców i warzyw, kilkadziesiąt tysięcy ton owoców krajowych nie zostanie zagospodarowane. Wprowadzenie podatku cukrowego doprowadzi także do likwidacji kilku tysięcy miejsc pracy – w trudnej sytuacji znajdą się polskie firmy, szczególnie małe i średnie. 

Ograniczanie zbytu na surowce od polskich sadowników, to poważny problem także dla całego krajowego rynku sadowniczego. Już teraz 75% krajowych owoców musi być wyeksportowanych, ponieważ produkujemy ich nadwyżkę. Wprowadzenie opłaty tylko pogorszy sytuację w całej branży. Bariera zapotrzebowania rynków światowych na owoce i ich przetwory, połączona ze spadkiem ich zużycia do nektarów i napojów w Polsce, wygeneruje dużą nadwyżkę i wywoła dalsze napięcia na nasyconym krajowym rynku owoców. W świetle tych problemów, zagospodarowanie każdej tony krajowych owoców i warzyw jest sprawą priorytetową.

Opłata cukrowa będzie szczególnie dotkliwa dla producentów napojów i nektarów oraz sadowników zajmujących się uprawą polskich jabłek i owoców miękkich (jak czarna porzeczka, aronia czy wiśnia). Z uwagi na wysoką kwasowość takich owoców jak czarna porzeczka, nie można wyprodukować soku 100% bez dodatku cukru – taki produkt nie nadawałby się do picia. Nektar z czarnej porzeczki, będący tradycyjnym produktem polskiego przemysłu owocowo-warzywnego (otrzymał m.in. znak „Jakość Tradycja”), w wyniku dodatkowego opodatkowania może stracić swoją pozycję rynkową. Ten sam problem dotyczy większości nektarów z owoców krajowych, takich jak nektar wiśniowy czy aroniowy.

„ Zwracamy się do Pana Premiera Mateusza Morawieckiego oraz Polskich Parlamentarzystów z prośbą o poparcie naszego stanowiska i całkowite wyłączenie z opłaty cukrowej nektarów oraz napojów z owoców i warzyw zawierających minimum 20% soku lub przecieru, ze względu na niekorzystne społeczne i gospodarcze skutki dla polskiej branży owocowo-warzywnej.” – apeluje Krajowa Unia Producentów Soków.

Foto: shutterstock.com

Artykuł KUPS apeluje o zmiany w podatku cukrowym pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

– Proponowane przez resort zdrowia rozwiązania prawne uderzają w polską gospodarkę, w szczególności szkodzą producentom napojów oraz nektarów owocowych i warzywnych, sadownikom, a także konsumentom. Uważamy, że opłata  w tej formie nie spełni swojej roli pod kątem aspektów zdrowotnych, przyczyni się do nieodwracalnych negatywnych skutków ekonomicznych i ma charakter wyłącznie fiskalny – podkreśla Julian Pawlak, Prezes Stowarzyszenia Krajowa Unia Producentów Soków.

O negatywnych skutkach dla polskiej gospodarki mówią też szeroko przedstawiciele sadownictwa: – Po raz kolejny rząd próbuje ograniczyć zapotrzebowanie na krajowe owoce i warzywa dla polskiego przetwórstwa. Rolnicy mają problem z zagospodarowaniem każdej tony swoich surowców, a dodatkowe opłaty fiskalne, tylko pogorszą sytuację na polskim rynku – mówi dr Witold Boguta, Prezes Krajowego Związku Grup Producentów Owoców i Warzyw.

Branża rolnicza i sadownicza zgodnie krytykują propozycje obłożenia nową daniną wyłącznie jednej kategorii artykułów spożywczych. Projekt w sposób wybiórczy i  dyskryminacyjny obciąża tylko jedną kategorię spożywczą – branżę, która zużywa tylko ok. 19% cukru spożywanego w Polsce i branżę, która w ostatnich latach zrobiła najwięcej w zakresie reformulacji swoich produktów, wprowadzając np. linie napojów bez dodatku cukru.

Pod pismem, które zostało wysłane w miniony czwartek do Ministra Zdrowia oraz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, podpisało się aż 9 kluczowych organizacji, reprezentujących sadownictwo i przetwórstwo owoców i warzyw, w tym: Stowarzyszenie Krajowa Unia Producentów Soków, Związek Sadowników RP, Federacja Gospodarki Żywnościowej RP, Stowarzyszenie Polskich Dystrybutorów Owoców i Warzyw „Unia Owocowa”, Krajowy Związek Grup Producentów Owoców i Warzyw, Krajowe Stowarzyszenie Przetwórców Owoców i Warzyw, Krajowe Zrzeszenie Plantatorów Aronii – Aronia Polska, Krajowe Stowarzyszenie Plantatorów Czarnych Porzeczek oraz Polska Izba Produktu Regionalnego i Lokalnego. 

– Opłata cukrowa będzie szczególnie dotkliwa dla sadowników – producentów polskich jabłek i owoców miękkich (jak czarna porzeczka, aronia czy wiśnia). Wzrost cen wywołany nowym podatkiem, spowoduje drastyczny spadek popytu na nektary i napoje owocowe o 37,6%. Docierające do nas informacje z mediów o wprowadzeniu pewnych zmian to żaden kompromis. Z wyliczeń branży wynika, że wprowadzenie ustawy oznacza zmniejszenie zapotrzebowania na owoce i warzywa dla przetwórstwa o około 95 tys. ton rocznie – komentuje Pawlak.

Nałożenie nowej daniny na branżę spowoduje ograniczenie spożycia napojów. W efekcie spadku popytu, nawet o 37%, pojawi się groźba ograniczenia zatrudnienia w małych i średnich przedsiębiorstwach produkujących napoje. Zagrożonych będzie kilka tysięcy miejsc pracy. Warto podkreślić, że polscy producenci napojów i nektarów owocowych są filarem polskiego przemysłu spożywczego – jednego z dwóch (obok mleczarskiego), które pozostały jeszcze w polskich rękach. Już teraz przedsiębiorstwa ponoszą spore wydatki, związane choćby ze wzrostem kosztów energii, surowców i pozostałych kosztów pracy. A przed nimi jeszcze wprowadzenie założeń dyrektywy środowiskowej i związanych z tym obciążeń. W przypadku wprowadzenia takiej opłaty  zagrożeniem jest kupowanie tańszych napojów z krajów sąsiadujących (Czechy, Niemcy, Słowacja, Litwa, Łotwa), gdzie żadne z rozwiązań fiskalnych obciążających żywność i napoje nie zostały wprowadzone.

Ustawa procedowana w trybie ekspresowym, nie służy nie tylko branży, ale też konsumentom. Ci ostatni będą zmuszeni do ponoszenia wyższych wydatków na zakup swoich ulubionych produktów. Napoje po podwyżce podatku zdrożeją o ok. 1,2-1,4 zł na litrze, w zależności od punktu sprzedaży. Dodatkowe obciążenia fiskalne zahamują również trend związany z reformulacją produktów, tym samym Ministerstwo Zdrowia nie osiągnie celów zakładanych przez ustawę. Nowa danina m.in. na nektary i napoje owocowe i warzywne z wysoką zawartością soku (minimum 20%) drastycznie obniży produkcję tradycyjnych polskich wyrobów, które są unikatowe na skalę europejską.

Foto: shutterstock.com

Artykuł KUPS: podatek cukrowy negatywny dla przedsiębiorców, sadowników i konsumentów pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.

Dotychczasowe działania prowadzone w ramach wcześniejszych edycji kampanii „5 porcji warzyw, owoców lub soku” miały na celu wsparcie kształtowania prawidłowych nawyków żywieniowych, których podstawę powinny stanowić warzywa, owoce i otrzymane z nich przetwory, na przykład soki. Bieżąca edycja promuje polskie produkty, jako podstawę codziennej diety, która powinna opierać na produktach lokalnych.

– Głównym celem kampanii jest wsparcie produktów polskich producentów warzyw i owoców, grzybów i ziemniaków, których ilość i różnorodność oraz dostępność jest niespotykana na skalę europejską, a może i światową, a mimo tego nadal przeciętnie spożywamy ich mniej niż w większości krajów europejskich. Działania rozpoczęliśmy od stworzenia serwisu internetowego – www.apetytnapolskie.com – stanowiącego kompendium wiedzy o wszystkich uprawianych w Polsce warzywach, owocach a także ziemniakach i grzybach. Będzie to miejsce, w którym konsument odnajdzie informacje na temat ich wartości odżywczej i prozdrowotnej poparte badaniami naukowymi – mówi Barbara Groele, Sekretarz Generalny Stowarzyszenia Krajowa Unia Producentów Soków.

Kampania potrwa do końca lutego 2020 roku. Finansowana jest ze środków Funduszu Promocji Owoców i Warzyw, którego celem jest wzrost spożycia oraz promocji produktów rolno-spożywczych (warzyw, owoców, grzybów, ziemniaków i ich przetworów). Organizatorem programu jest Stowarzyszenie Krajowa Unia Producentów Soków.

Foto: Pixabay

Artykuł Apetyt na polskie – nowa odsłona programu „5 porcji warzyw, owoców lub soku” pochodzi z serwisu Poradnik Handlowca.